Cẩn trọng với bệnh hẹp van động mạch phổi

Hẹp van động mạch phổi là bệnh lý bẩm sinh do biến dạng van động mạch phổi, gây khó thở khi gắng sức, đau tức ngực, mệt mỏi, ngất xỉu, mất ý thức.

Van động mạch phổi là 1 trong 4 van tim đảm nhiệm chức năng đóng mở khi có máu ra vào tim. Van động mạch phổi có cấu tạo hai lá mỏng. Trong mỗi nhịp tim đập, van mở ra khiến máu được đẩy ra khỏi tim lên phổi để trao đổi khí qua động mạch phổi. Kết thúc nhịp đập, van đóng lại để ngăn ngừa máu chảy ngược về tim. Khi xảy ra hẹp van tim, một hoặc cả hai lá van bị lỗi hoặc quá dày, các van không mở đúng cách khiến lưu lượng máu thông qua không đủ.

Hẹp van động mạch phổi là gì?

Khi dòng chảy của máu từ tim đến phổi bị chậm lại do van động mạch phổi bị lỗi, quá dày và thu hẹp hoặc biến dạng ở phía trên hoặc dưới van được gọi là tình trạng hẹp van động mạch phổi (Pulmonary valve stenosis). Thông thường, tim bơm máu (máu đỏ thẫm) lên phổi, thải ra CO2, nhận oxy (máu đỏ tươi) và trở về tim trước khi được bơm đi khắp cơ thể để nuôi dưỡng các tế bào. Quá trình này bị ngăn cản khi van động mạch phổi bị hẹp.

Van động mạch phổi mở không hết do hẹp

Van động mạch phổi mở không hết do hẹp

Hẹp van động mạch phổi do bệnh gì gây ra?

Van động mạch phổi là 1 trong 4 van tim đảm nhiệm chức năng đóng mở khi có máu ra vào tim. Van động mạch phổi bị hẹp thường do bẩm sinh, bệnh phát triển trong quá trình hình thành thai nhi và chưa có nguyên nhân nào được xác định rõ ràng. Theo các nhà chuyên môn, bệnh lý này có thể bắt nguồn từ di truyền, là tình trạng hiếm gặp, có thể xảy ra cùng lúc với nhiều dị tật bẩm sinh về tim khác.

Triệu chứng hẹp van động mạch phổi

Có nhiều trường hợp trẻ sinh ra bị bệnh hẹp van tim mức độ nhẹ, hầu như không có triệu chứng và trẻ hoàn toàn có thể chung sống với căn bệnh này mà không cần quá lo lắng cho sức khỏe của mình. Trẻ mắc bệnh mức độ nhẹ khi nghe nhịp tim có thể thấy tiếng rì rào nhẹ hoặc tiếng thổi tim.

Tức ngực, khó thở là một trong những triệu chứng của hẹp van động mạch phổi

Tức ngực, khó thở là một trong những triệu chứng của hẹp van động mạch phổi

Với trẻ nhỏ và người lớn bị hẹp van mức độ trung bình hoặc nặng, các triệu chứng sẽ xuất hiện khi gắng sức, bao gồm:

- Tức ngực
- Ngất xỉu
- Mệt mỏi
- Tăng cân chậm, chậm lớn ở những trẻ mắc bệnh nặng
- Khó thở, đặc biệt là khó thở khi gắng sức 
- Trướng bụng
- Da xanh xao hoặc xanh tím ở một số bệnh nhân.

Hẹp van động mạch phổi có nguy hiểm không?

Những người hẹp van tim mức độ nhẹ đến trung bình thường ít gặp phải biến chứng của bệnh nhưng khi hở van mức độ cao hơn, người bệnh có nguy cơ gặp phải các biến chứng sau đây:

- Nhiễm trùng do viêm nội tâm mạc: là bệnh thường xảy ra ở những người có bất thường trong cấu trúc tim bẩm sinh.

- Phì đại tâm thất phải: Khi bị hẹp động mạch phổi nặng, tâm thất phải phải bơm với lực mạnh hơn để tăng lượng máu vào động mạch phổi, về lâu dài cơ tâm thất sẽ dày lên, làm tăng diện tích buồng tâm thất, cuối cùng cơ tim trở nên xơ cứng và suy yếu.

- Rối loạn nhịp tim: Xảy ra do hẹp van ảnh hưởng đến quá trình dẫn truyền điện tim.

- Suy tim: Xảy ra sau giai đoạn phì đại tâm thất phải, khiến tim khó bơm máu lên phổi và lấy máu từ cơ quan về tim, gây tình trạng khó thở, mệt mỏi, phù chi.

Các xét nghiệm chẩn đoán hẹp van tim

Khi nghe nhịp tim bằng ống nghe, bác sỹ có thể thấy tiếng thổi tim rõ ràng. Một số xét nghiệm để chẩn đoán căn bệnh này bao gồm:

- Đặt ống thông tim
- Chụp X-ray ngực
- Siêu âm tim
- Chụp cộng hưởng từ MRI tim.

Điều trị hẹp van tim như thế nào?

Bệnh nhân hẹp van động mạch chủ mức độ nhẹ có thể sống khỏe mạnh mà không cần phải điều trị. Ở các giai đoạn sau, khi các triệu chứng bất thường đã xuất hiện, người bệnh thường được chỉ định một số phương pháp như sau:

Dùng thuốc điều trị hẹp van động mạch phổi

Với các trường hợp từ trung bình đến nặng, bác sỹ có thể chỉ định một số loại thuốc để làm giảm triệu chứng như:
- Thuốc tăng lưu lượng máu qua tim (prostaglandin)
- Thuốc giúp tim đập mạnh hơn
- Thuốc ngăn ngừa đông máu
- Thuốc loại bỏ chất lỏng dư thừa
- Thuốc trị nhịp tim bất thường.

Đặc biệt, một số người bệnh được chỉ định cả kháng sinh dự phòng để tránh nhiễm khuẩn viêm nội tâm mạc ở những đối tượng sức đề kháng yếu như người già, trẻ em, người mắc bệnh mạn tính…

Điều trị triệu chứng hẹp van động mạch phổi chủ yếu bằng thuốc

Điều trị triệu chứng hẹp van động mạch phổi chủ yếu bằng thuốc

Sửa van động mạch phổi bằng bóng (valvuloplasty)

Được thực hiện khi bệnh nhân không mắc các khuyết tật tim khác. Thông qua một động mạch ở bẹn, các bác sỹ sẽ đưa một ống dẻo có bóng nhỏ ở đầu lên tim với sự hướng dẫn của hình ảnh X-quang. Khi đến vị trí hẹp van, bóng được bơm nên để nới rộng van động mạch phổi.

Phẫu thuật tim mở lồng ngực để sửa van hoặc thay van động mạch phổi

Trong một số ca bệnh khó, người bệnh sẽ được áp dụng phương pháp này để thay hoặc sửa van tim. Một van nhân tạo thay thế sẽ có tuổi thọ khoảng vài chục năm. Tuy nhiên, phẫu thuật mở lồng ngực luôn mang nhiều nguy cơ rủi ro lớn như mất máu, nhiễm trùng, đông máu, có thể là tử vong.

Dùng thuốc nam giúp tim hoạt động hiệu quả hơn

Một số cây thuốc nam như Đan sâm có tác dụng giãn mạch, hoạt huyết sẽ rất hữu ích trong trường hợp van tim bị hẹp, bởi khi đó máu sẽ linh hoạt hơn và lưu chuyển qua van dễ dàng hơn. Đặc biệt khi kết hợp Hoàng đằng, cao Natto, giúp ngăn ngừa hình thành mảng xơ vữa, loại bỏ các yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch hay kèm theo hoạt chất giúp tăng cường năng lượng cho cơ tim hiệu quả như L – carnitin sẽ tạo nên giải pháp cho người bệnh van tim đang có triệu chứng khó thở, mệt mỏi, đau ngực. Các thuốc nam và thành phần kể trên có trong tpbvsk Ích Tâm Khang – giải pháp hỗ trợ điều trị bệnh tim mạch, suy tim đã có nghiên cứu khoa học được tạp chí quốc tế công nhận. Người bệnh hẹp van tim có thể sử dụng sản phẩm cùng thuốc tây để tăng hiệu quả điều trị, làm giảm triệu chứng của bệnh và phòng nguy cơ suy tim.

Thay đổi lối sống cho người bị bệnh van động mạch phổi

Bên cạnh các thuốc hay giải pháp hỗ trợ điều trị, chế độ ăn uống sinh hoạt có vai trò quyết định đến hiệu quả điều trị bệnh tim mạch nói chung và bệnh hẹp hở van tim nói riêng. Vì vậy, người bệnh cần lưu ý những vấn đề sau:

- Ăn nhạt, ăn giảm muối để tránh tăng gánh nặng cho tim.

- Ăn nhiều rau xanh, trái cây, thực phẩm có lợi cho tim như ngũ cốc, thịt nạc, thịt gà, cá; ăn hạn chế thịt đỏ, đồ chiên xào nhiều dầu mỡ.

- Không dùng các chất kích thích như cà phê, thuốc lá, rượu bia.

- Tập thể dục bằng các môn vừa sức như đi bộ, ngồi thiền, yoga, đạp xe.

- Tránh lo lắng, căng thẳng, ngủ đủ 6-8 tiếng mỗi ngày.

- Nếu bạn mang thai và bị hở van mức độ nặng cần đến bác sỹ thăm khám định kỳ, bởi bạn có thể được chỉ định nong van tim để tránh biến chứng trong quá trình sinh nở.

Nhìn chung, hẹp van động mạch phổi sẽ không phải là vấn đề nghiêm trọng nếu bệnh nhân chỉ ở mức độ nhẹ, có một lối sống lành mạnh và chăm sóc tim hiệu quả. Nếu bạn có các triệu chứng rõ rệt của căn bệnh này hoặc đã được điều trị nhưng có dấu hiệu tái phát thì cần gặp ngay bác sỹ chuyên khoa tim mạch để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

Xuân Thủy
Nguồn tham khảo: http://www.nytimes.com/

Xem chia sẻ kinh nghiệm trị bệnh van tim hiệu quả

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

avatar

Nguyenthilâm (08/01/2018 - 12:00)

Chao bac si a!con gai chau sinh ngay 31th10nam2017 chau sinh đc 3,5kg,sau sinh mây tiêng be đuoc chuyên lên tuyên trên. bac si bênh viên nhi trung uong hoi chuân va kêt luân ,chau bi tim phuc tap va kêt qua siêu âm be bi thông liên thât lon xa 2van đông mach đk 18,4mm(sinh ly 1buong thât).ca hai ĐM xuât phat tu thât phai .ĐMC o phia va bên phai ĐMP.ĐMP xuât phat tu phia sau va bên trai ,giua 2DM connus.hap nang duoi van va van ĐMP đk duoi van 2,1mm PGMax 50mmhg .lô PFO3,4mm shunt2 chiêu chu yêu P T.Không ÔĐM.quai ĐMC quay trai ,khong hep eo ĐMC.Ket luân,that phai 2duong ra sinh li 1buong thât chuyên gôc đông mach ĐM Hep nang duoi van va vanĐMP.Va bac si cho be chuyên vê tinh theo doi sau 1thang nêu sông sot tai kham kiêm tra lai,hien tai be vân bu me va lên cân binh thuong ,vay chau mong bac si tu vân giup chau tinh trang bênh va huong diêu tri voi a!chau cam on

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Cháu bị phối hợp nhiều bệnh tim mạch phức tạp và ở mức độ nặng. Với tình trạng bệnh này, không còn cách nào khác là cần phải theo dõi. Tiên lượng của bệnh rất bấp bênh, chúng tôi cũng không thể nói trước được điều gì. Về hướng điều trị cho cháu, khi bé đủ sức khỏe bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật để cải thiện tình trạng bệnh hơn, tránh nguy hiểm tới tính mạng. Nếu chưa thể tiến hành phẫu thuật luôn được, cần phải theo dõi và dùng thuốc điều trị theo đơn của bác sĩ. Không ai khác ngoài bác sĩ thăm khám trực tiếp cho cháu là người rõ nhất hướng điều trị, trước mắt gia đình cứ tuân thủ theo phác đồ điều trị đã được chỉ định và không quên cho cháu đi thăm khám định kỳ theo lịch hẹn hoặc khi có dấu hiệu bất thường.
Ngoài ra để có chế độ chăm sóc cho trẻ tim bẩm sinh tốt nhất. Bạn có thể tham khảo cụ thể ở bài viết sau:
http://suytim.com.vn/bai-viet/phuong-phap-dieu-tri/cham-soc-tre-bi-di-tat-tim-bam-sinh-dung-cach.html
Chúc cháu sức khỏe.
Thân mến!

avatar

Nguyễn thị yến (12/07/2017 - 01:55)

Chào bác sĩ! Bé nhà em siêu âm tim có kết quả: hẹp nhánh động mạch phổi.chênh ap 76/60mmhg Vòng van 5.7mm thân ĐMP:5.7mm ĐMp trái 3mm, ĐMp phải 3.8mm Bác sĩ cho em hỏi bé nhà em như vậy có cần phải phau thuat k a. Mong bsi som hoi am a.

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Hẹp van động mạch phổi với từng mức độ khác nhau thì sẽ có hướng xử trí khác nhau. Để đánh giá mức độ nguy hiểm của hẹp van động mạch phổi thường dùng đến chỉ số chênh áp phổi. Đối với cháu nhà bạn mức độ chênh áp là 76/60 mmHg là hẹp van động mạch phổi ở mức độ vừa. Thông thường hẹp van ở mức độ này cần điều trị bằng phương pháp nong van hay phẫu thuật tim hở. Tuy nhiên tỷ lệ thành công cao,vì thế gia đình không cần quá lo lắng.
Thân mến!

avatar

Đào thị mỹ châu (20/03/2017 - 02:59)

Bác sĩ ơi. Cho cháu hỏi ti. Bé cháu nay gần 3 tháng rồi. Nhưng bé bú rất ít. Bé duoc 3kg6 ạ. Bé sinh ở tuần 35 và năg 3kg1 nhưng vì bé thở khó nên giữ ở bệnh viện Từ Dũ 15 ngày. Lúc xuất viên 2kg8. Bé được chuẩn đoán hẹp động mạch phổi V=2. Bé bị vậy nặng hay nhẹ ạ. Bé đi được máy bay không ạ. Monh nhận được hồi âm sớm từ bác sĩ.

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Độ nặng hay nhẹ của bệnh không chỉ dựa vào kích thước động mạch bị hẹp mà cần căn cứ vào cả triệu chứng thực tế bé gặp phải (có tăng áp lực động mạch phổi không, có tím tái, khó thở, bỏ bú, hay khóc không...) Và người có thể mang lại đánh giá chuẩn xác nhất cho bạn là bác sỹ trực tiếp thăm khám và đọc kết quả xét nghiệm của bế, vì vậy gia đình bạn nên trao đổi với bác sỹ để có được câu trả lời chuẩn xác nhất, cũng như hướng điều trị phù hợp.
Với độ tuổi của bé và bệnh lý tim mạch mắc kèm, theo chúng tôi bạn chưa nên cho bé đi máy bay, do sự chênh lệch về áp suất cũng như môi trường có thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe của bé, dễ gây tím tái, khó thở.
Thân mến.

avatar

nguyễn thị ngọc qùynh (26/11/2016 - 08:42)

Bé cháu có kd siêu âm ntn: hẹp van đmp gđ =45mghg(bé khóc), van đmp d=13mm, dãn thân đmp các buồg tim k dãn, chức năg co bóp tim tôt, cung đmc bìh thườg, k cao áp phổi, k tràn dịch ngoài mảg ti. Các bàc sỉ cho cháu hỏi tỉ̀h trạg bé hiện tại lả̀ ntn ạ, 4 th gầngần đây cháu bị viêm phế quản ho sổ mũi tái đi tái lại nhiều lần. Mong các bs nói rõ tìh trạg hiện tại và giải pháp. Cảm ơn bs

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Với kết quả siêu âm tim như trên cho thấy hiện bé đang gặp phải tình trạng hẹp van động mạch phổi mức độ trung bình. Nếu ở bé đã xuất hiện các triệu chứng quấy khóc nhiều, trướng bụng, xanh xao, thở khò khè… bạn nên sớm đưa bé đi tái khám lại để được đánh giá chính xác tình trạng bệnh và có hướng xử trí phù hợp.Trong trường hợp cần thiết, các bác sỹ có thể chỉ định các thuốc nhằm giảm nhẹ triệu chứng hoặc can thiệp phẫu thuật nong van, thay van tùy theo mức độ bệnh và thể trạng của bé.
Đối với bệnh lý này thường có nguy cơ cao phát triển các bệnh nhiễm trùng dẫn tới viêm nội tâm mạc (viêm màng trong tim). Chính vì vậy, bạn cần chú ý giữ gìn vệ sinh và giữ ấm cho bé, tránh để bé mắc phải các nhiễm khuẩn thông thường như viêm họng, viêm phế quản… Đồng thời, cho bé ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, ăn thức ăn lỏng mềm, nếu trẻ còn bú mẹ thì cần chú ý đến chế độ ăn của mẹ bé: hạn chế ăn mặn và các thực phẩm chứa nhiều chất béo như thịt đỏ, lòng đỏ trứng, mỡ và gan động vật…
Chúc bé luôn khỏe mạnh!