Hẹp van động mạch chủ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Hẹp van động mạch chủ làm cản trở sự lưu thông của dòng máu giàu oxy và dưỡng chất tới các cơ quan khác trong cơ thể. Bệnh thường gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện sớm và điều trị tích cực.

Hẹp van động mạch chủ là gì?

Van động mạch chủ là van tim kiểm soát lượng máu đi nuôi cơ thể. Thông thường, van sẽ đóng mở nhịp nhàng để giúp máu giàu oxy từ tim vào động mạch chủ đi tới các cơ quan.

Hẹp van động mạch chủ là tình trạng van động mạch chủ không thể mở ra hết mức. Điều này khiến cho máu không được đẩy hết vào lòng động mạch mà bị ứ lại tâm thất, gây thiếu máu đi nuôi  cơ thể.

Ban đầu, tim sẽ làm việc nhiều hơn để bù đắp lượng máu bị thiếu hụt này. Nhưng đến một lúc nào đó, tim sẽ bị quá sức. Và điều này sẽ dẫn đến suy tim.

Van động mạch chủ hẹp do bệnh thấp tim hoặc vôi hóa van tim

Van động mạch chủ hẹp do bệnh thấp tim hoặc vôi hóa van tim

Điều gì gây ra hẹp van động mạch chủ?

Nguyên nhân gây hẹp van động mạch chủ rất đa dạng, nhưng thường gặp nhất là:

- Do van tim bị vôi hóa: Máu mang canxi và nhiều khoáng chất khác đi khắp cơ thể. Khi qua van động mạch chủ năm này qua năm khác, canxi có thể tích tụ trên van, khiến van bị cứng và khó có thể mở ra hoàn toàn.

- Dị tật tim bẩm sinh: Một van động mạch chủ bình thường sẽ có 3 lá van khớp với nhau. Ở một số người khi sinh ra van có thể chỉ có 1, 2 hoặc 4 lá van. Theo thời gian, điều này có thể khiến van khó đóng mở một cách bình thường.

- Bệnh thấp tim hoặc viêm nội tâm mạc: Vi khuẩn gây ra hai bệnh này có thể gây hỏng hoặc tạo sẹo trên van. Khi van có sẹo, canxi sẽ càng dễ tích tụ gây hẹp van.

Các triệu chứng cảnh báo hẹp van động mạch chủ

Khi bạn bị hẹp van động mạch chủ nhẹ, bạn có thể không cảm thấy bất kỳ triệu chứng nào. Hoặc các triệu chứng chỉ xuất hiện mờ nhạt khi bạn hoạt động gắng sức (chơi thể thao), hoặc khi sinh đẻ (với phụ nữ).

Đối với các trường hợp hẹp van động mạch chủ nặng, bạn có thể gặp các dấu hiệu như:

- Đau ngực: do nhu cầu sử dụng oxy của cơ tim tăng, cơ tim suy yếu dần sau thời gian dài phải tăng cường bơm máu qua van tim bị hẹp.
- Mệt mỏi: triệu chứng này thường xuất hiện sau khi người bệnh làm việc gắng sức (tập thể dục, mang vác đồ nặng, khi leo cầu thang…)
- Khó thở: ban đầu có thể chỉ xuất hiện khi bạn gắng sức, nhưng càng về sau khó thở xuất hiện nhiều về đêm, khiến người bệnh trằn trọc mất ngủ.

- Nhịp tim nhanh, đánh trống ngực.

Riêng với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, không có một dấu hiệu chính xác nào để nhận biết trẻ bị hẹp van động mạch chủ. Một số trẻ có thể thấy các dấu hiệu không rõ ràng như chậm lớn, ăn uống kém, hay quấy khóc… Nếu bị hẹp van nặng, trẻ có thể xuất hiện cơn khó thở hoặc ngất chỉ vài tuần sau khi sinh.

Ngoài ra, có 1 dấu hiệu cũng cảnh báo hẹp van động mạch chủ là tiếng thổi ở tim. Tuy nhiên, người bệnh khó có thể tự nhận biết bởi triệu chứng này chỉ có thể phát hiện bằng cách sử dụng ống nghe tim.

   Đau ngực là triệu chứng cảnh báo hở van động mạch chủ.

Đau ngực là triệu chứng cảnh báo hở van động mạch chủ.

Ai có nguy cơ bị hẹp van động mạch chủ cao?

Người lớn tuổi sẽ dễ bị hẹp van động mạch chủ hơn người trẻ tuổi. Điều này là do sự tích tụ canxi trên van có xu hướng tăng theo quá trình lão hóa của cơ thể.

Ngoài ra, nếu bạn là nam giới, mỡ máu cao, hút thuốc lá, từng bị thấp tim hoặc đang bị suy thận, bạn cũng có nguy cơ cao gặp vấn đề với van tim này.

Làm sao để chẩn đoán hẹp van động mạch chủ?

Để chẩn đoán hẹp van động mạch chủ, bác sỹ sẽ yêu cần bạn mô tả đầy đủ những triệu chứng mà bạn gặp phải cũng như tiền sử mắc bệnh của bản thân và gia đình. Đồng thời bác sỹ sẽ thăm khám sơ bộ để tìm thêm các triệu chứng bằng cách bắt mạch (mạch nẩy yếu, đến chậm) hoặc nghe tim (có tiếng thổi tim, nhịp nhanh lúc nghỉ).

Cuối cùng, bạn có thể được chỉ định các xét nghiệm để khẳng định chắc chắn bệnh cũng như mức độ tổn thương của van:

- Điện tâm đồ : giúp phát hiện dày nhĩ trái và phì đại thất trái, hậu quả phổ biến của hẹp van động mạch chủ.
Chụp X quang lồng ngực: Ít có giá trị chẩn đoán, nhưng có thể xác định hình tim to nếu đã có rối loạn chức năng thất trái, vôi hoá van động mạch chủ hoặc giãn đoạn động mạch chủ lên sau hẹp.
- Siêu âm Doppler tim: Là phương pháp hàng đầu để chẩn đoán xác định và đánh giá mức độ nặng của hẹp van động mạch chủ, thường được chỉ định khi khám lâm sàng có tiếng thổi tim hoặc các triệu chứng gợi ý của bệnh.
- Thông tim: Là phương pháp sử dụng ống thông (catheter) bằng chất dẻo qua đường tĩnh mạch hoặc động mạch để thăm dò huyết động và sự tổn thương của các bộ phận khác trong tim. Trước đây, thông tim là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán và đánh giá hẹp van động mạch chủ, ngày nay siêu âm tim được sử dụng rộng rãi hơn và thay thế cho thông tim. Thông tim chỉ được tiến hành khi các xét nghiệm trên không đủ khả năng đánh giá hoặc phối hợp để làm tăng tính chính xác khi chẩn đoán bệnh.

Ngoài ra, với những bệnh nhân chưa có triệu chứng, bệnh nhân có thể phải thực hiện nghiệm pháp gắng sức để có thêm thông tin chẩn đoán hẹp van động mạch chủ.

   Để chẩn đoán hẹp động mạch chủ, bạn sẽ phải làm siêu âm tim.

Để chẩn đoán hẹp động mạch chủ, bạn sẽ phải làm siêu âm tim.

Hẹp van động mạch chủ có nguy hiểm không?

Hẹp van động mạch chủ sẽ làm tăng áp lực cho tâm thất trái (buồng tim phía dưới bên trái - chịu trách nhiệm tống máu đi nuôi cơ thể). Khi đó tim sẽ có phản ứng thích nghi bằng cách phì đại cơ tim thất trái. Nếu điều này kéo dài và không được điều trị có thể dẫn đến suy tim.

Điều nguy hiểm hơn cả là ở giai đoạn đầu, thậm chí trong nhiều năm người bệnh vẫn không có triệu chứng hay nói khác là không cảm nhận khó chịu gì đặc biệt. Điều này khiến họ thường chủ quan. Chỉ đến khi chuyển sang giai đoạn muộn, các triệu chứng trở nên rầm rộ mới điều trị. Khi này, nguy cơ tử vong đã tăng vọt. Theo một số thống kê, tỷ lệ sống sót sau 2 - 3 năm kể từ khi có triệu chứng ở người bị hẹp van động mạch chủ chỉ còn 50%.

Các phương pháp điều trị hẹp van động mạch chủ

Tùy từng mức độ và sự ảnh hưởng của hẹp van gây ra cho sức khỏe mà bạn có thể được áp dụng các phương pháp điều trị khác nhau.

Trong trường hợp van bị hẹp nhẹ, chưa có triệu chứng, bác sĩ có thể kê đơn thuốc hoặc yêu cầu bạn phải đi thăm khám định kỳ. Nhưng khi van động mạch chủ bị hẹp nặng, đã có triệu chứng thì nên can thiệp, phẫu thuật càng sớm càng tốt. Việc trì hoãn sẽ làm tăng nguy cơ gặp biến chứng sau phẫu thuật và đột tử.

Sử dụng thuốc

Thuốc không giúp van bị hẹp trở lại được bình thường. Tuy nhiên bác sỹ vẫn sẽ kê đơn thuốc cho bạn nhằm mục đích hạn chế các triệu chứng và ngăn ngừa nguy cơ suy tim. Các thuốc thường được chỉ định bao gồm: thuốc chẹn kênh canxi, chẹn beta, thuốc chống đông máu, chống loạn nhịp…

Nếu nguyên nhân gây hẹp van là do thấp tim, bạn sẽ được sử dụng một số loại kháng sinh để phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng nội tâm mạc, viêm cơ tim…

   Thuốc điều trị hở van tim cần được dùng đúng hướng dẫn để đảm bảo an toàn.

Thuốc điều trị hở van tim cần được dùng đúng hướng dẫn để đảm bảo an toàn.

Can thiệp, phẫu thuật

Có hai phương pháp chính được áp dụng là nong van bằng bóng qua da và phẫu thuật sửa van, thay van. Nong van bằng bóng qua da chỉ được áp dụng ở trẻ em, người già không thể phẫu thuật thay van hoặc để can thiệp tạm thời trong thời gian đợi thay van.

Phương pháp này được tiến hành bằng cách: Bác sỹ sẽ tiến hành luồn một ống thông nhỏ gắn sẵn quả bóng qua đường tĩnh mạch ở háng hoặc cánh tay vào van động mạch, sau đó bơm căng quả bóng cho đến khi đạt kết quả như ý muốn. Sau khi hoàn thành, bóng cùng ống thông sẽ được lấy ra khỏi cơ thể.

 Còn trong hầu hết các trường hợp bị hẹp van động mạch chủ nặng, thay van là ưu tiên hàng đầu. Bạn có thể được chỉ định thay các loại van sau:

+ Van sinh học: Thường chỉ định cho người bệnh có độ tuổi lớn hơn 70, sức khỏe yếu. Ưu điểm của loại van này là không cần sử dụng thuốc chống đông dài ngày. Tuy nhiên chúng lại có tuổi thọ khá ngắn, thường gây ra các biến chứng như hở hoặc hẹp van trong vòng 10 năm.

+ Van cơ học: Được làm bằng kim loại, có ưu điểm là tuổi thọ cao. Tuy nhiên bạn phải uống thuốc chống đông máu suốt đời để hạn chế nguy cơ tạo huyết khối và các biến chứng tắc mạch khác.

Van động mạch chủ được thay thế bằng van cơ học khi không còn khả năng sửa chữa

Van động mạch chủ được thay thế bằng van cơ học khi không còn khả năng sửa chữa

Hiện nay ngoài cách mổ hở, việc thay van động mạch chủ có thể tiến hành bằng cách sử dụng ống thông qua da (phương pháp Ozaki). Đây là phương pháp ít xâm lấn, do đó giúp người bệnh giảm thời gian nằm viện và nguy cơ biến chứng sau phẫu thuật. Tuy nhiên tuổi thọ của van là bao lâu còn phụ thuộc vào cơ địa cũng như sự tuân thủ điều trị của người bệnh.

Phòng ngừa bệnh hẹp van động mạch chủ chuyển nặng

Bên cạnh các phương pháp điều trị Tây y, bạn có thể trì hoãn tiến triển của hở van động mạch chủ bằng cách thực hiện lối sống khoa học như sau:

- Áp dụng một chế độ ăn giảm bớt chất béo, ăn tăng cường các loại hoa quả và rau xanh. Nhưng nếu đang phải uống thuốc chống đông, bạn hạn chế ăn các thực phẩm có chứa nhiều vitamin K như chuối, các loại rau màu xanh thẫm… vì nó có thể ảnh hưởng đến tác dụng của thuốc
- Tập thể dục đều đặn thường xuyên để duy trì trọng lượng khỏe mạnh. Tốt nhất bạn nên chọn các bài tập nhẹ nhàng, bắt đầu từ cường độ thấp sau đó tăng dần để cơ thể thích nghi.
- Ngưng hút thuốc lá, hạn chế uống bia rượu.
- Đảm bảo vệ sinh răng miệng sạch sẽ, đi khám bác sỹ để phát hiện và điều trị sớm viêm họng do liên cầu, giúp phòng ngừa nguy cơ thấp tim.

Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ tăng cường sức khỏe trái tim cũng là giải pháp được các chuyên gia khuyên dùng để bảo vệ van động mạch chủ. Trong đó, điển hình phải kể đến TPCN Ích Tâm Khang. Đây là sản phẩm hỗ trợ tăng cường sức khỏe trái tim đầu tiên tại Việt Nam được nghiên cứu lâm sàng công bố trên Tạp chí Quốc Tế. Kết quả nghiên cứu cho thấy, TPCN Ích Tâm Khang giúp giảm khó thở, mệt mỏi, đau ngực, ho, phù và phòng ngừa nguy cơ suy tim hiệu quả.

Hơn 10 năm ra đời, Ích Tâm Khang đã trở thành người bạn đồng hành không thể thiếu mỗi ngày của nhiều người bệnh tim mạch, trong đó có cả những người bệnh hẹp động mạch vành như ông Đinh Hoành (Khánh Hòa).

Những tưởng cuộc sống rồi cũng đi vào ngõ cụt bởi những cơn khó thở, đau ngực do hẹp van động mạch chủ liên tục xảy ra hằng đêm, nhưng hy vọng đã mở ra khi ông Hoàng sử dụng thêm Ích Tâm Khang. “Uống đến hộp thứ 5, tự nhiên tôi ngủ được mà không thấy mệt. Uống tiếp 3 tháng thì thấy người khỏe ra, không còn lên cơn đau ngực, khó thở nữa. Hết 6 tháng, tôi vô viện tim Sài Gòn khám lại. Bác sĩ siêu âm còn bất ngờ vì kết quả. Mình mừng mà bác sĩ như còn mừng hơn mình nữa.”

 

Chia sẻ của ông Đinh Hoàng về hành trình chiến đấu với căn bệnh hẹp van động mạch chủ.

Xem thêm: TPCN Ích Tâm Khang và những lợi ích cho người bệnh tim mạch

Câu chuyện của ông Đinh Hoàng lại một lần nữa chứng minh, cho dù hẹp van động mạch chủ nguy hiểm, nhưng nếu kiên trì điều trị, bạn vẫn có nhiều cơ hội để phục hồi sức khỏe, từ đó tận hưởng cuộc sống một cách trọn vẹn hơn.

 Thu Liên 

*Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Đáp ứng của sản phẩm nhanh hay chậm còn tùy thuộc vào tình trạng bệnh, cơ địa của mỗi người và sự kiên trì trong quá trình sử dụng

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

avatar

Dương Thị Nga (14/05/2019 - 03:18)

Bác sĩ cho cháu hỏi cò 1 lần cháu siêu âm tim bác sĩ chuẩn đoán cháu bị hẹp động mạch chủ nhẹ cháu phải làm gì cháu có phải phẫu thuật k bác sĩ

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Trường hợp của bạn là bị hở van động mạch chủ nhẹ. Nếu ở mức độ này bạn chưa cần phải phẫu thuật thay van tim, mà bạn cần tối ưu điều trị nội khoa. Tuân thủ sử dụng thuốc điều trị theo chỉ định của bác sĩ. Không nên vận động hay hoạt động quá sức, bởi điều này sẽ làm van dễ bị vôi hóa và mức độ hở nặng lên. Bên cạnh đó, bạn cần lưu ý hạn chế ăn những thực phẩm có chứa nhiều chất béo như mỡ động vật, các loại thịt đỏ như thịt lợn, thịt bò; ăn giảm muối, hạn chế sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá, cà phê, tập thể dục thường xuyên và vừa sức.
Song song với các thuốc điều trị, để nâng cao hiệu quả điều trị, bạn có thể tham khảo sử dụng thêm 4 viên Ích Tâm Khang mỗi ngày, chia 2 lần. Sản phẩm có tác dụng giúp máu lưu thông qua van dễ dàng hơn giúp ngăn mức độ hở không nặng lên; cải thiện chức năng tim, từ đó giúp giảm khó thở, mệt, đau ngực, cải thiện sức khỏe.
Để hiểu rõ hơn về sản phẩm Ích Tâm Khang, bạn có thể tham khảo thêm ở bài viết sau:
https://suytim.com.vn/bai-viet/ich-tam-khang/thuc-pham-chuc-nang-ich-tam-khang---giup-tang-cuong-suc-khoe-trai-tim.html
Để xây dựng một chế độ ăn tốt cho người bệnh hở van tim, bạn có thể tham khảo thêm ở bài viết sau:
https://suytim.com.vn/bai-viet/che-do-dinh-duong/nguoi-bi-ho-van-tim-nen-an-gi-tot-nhat.html
Chúc bạn sức khỏe!

avatar

Phan Thị Ngân (23/02/2017 - 02:10)

chào bác sĩ ạ! Con em hiện giờ hơn 7thang tuổi cháu bị Bệnh tim bẩm sinh hẹp van trên động mạch trủ và hẹp van trên động mạch phổi. ở trẻ thì độ tuổi nào mổ là tốt nhất ạ?

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn,
Tùy thuộc vào thể trạng, chức năng tim, triệu chứng lâm sàng của trẻ mà bác sỹ có thể chỉ định phẫu thuật ngay từ khi trẻ 3-4 tháng tuổi, cân nặng đủ 6kg. Vì vậy, bạn nên trao đổi với bác sỹ trực tiếp thăm khám cho trẻ để có thời gian phẫu thuật hợp lý nhất. Bạn có thể đọc thêm bài viết sau để có hướng chăm sóc con tốt hơn:
http://suytim.com.vn/bai-viet/phuong-phap-dieu-tri/cham-soc-tre-bi-di-tat-tim-bam-sinh-dung-cach.html
Thân mến.

avatar

thúy kiều (03/03/2016 - 07:51)

Gần đây tôi thường có cảm giác đau nhói ở tim nó chỉ diễn ra trong một thời gian rất ngắn, cảm giác đau như cõ một con dao đâm vào. Mổt ngày có thể đau 1~2 lần, có lúc 1 tuần 1 tháng mới đau một lần. Dạ cho tôi xin hỏi tôi có phải bị bệnh đau tim hay k. Xin cảm ơn

avatar

Dược sỹ tư vấn :

Chào bạn
Rất khó để trả lời bạn có bị hở van không hay bệnh tim gì, khi chỉ dựa vào những triệu chứng lâm sàng. Cần phải theo dõi và làm nhiều xét nghiệm, kết hợp cùng các triệu chứng mà bạn đang gặp phải mới có thể chẩn đoán. Bạn nên sắp xếp đi khám sớm, dù chưa chắc chắn là bệnh gì, nhưng nhói tim hẳn không phải là dấu hiệu tốt cho sức khỏe. Sau khi chẩn đoán đúng bệnh mới có thể có được phác đồ điều trị hiệu quả.
Chúc bạn sức khỏe!
Thân.