Tổng quan về vôi hóa van tim


Bệnh vôi hóa van tim có đặc điểm là giai đoạn đầu thường không xuất hiện triệu chứng, nên hầu hết thường chỉ phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn, khi đã có biến chứng như hở van tim, dày thất, suy tim,… Vì vậy người bệnh nên tự trang bị cho mình kiến thức, hiểu biết về tình trạng này để có hướng điều trị kịp thời.

Vôi hóa van tim là gì?

Vôi hóa van tim là tình trạng các mảng Canxi, mô mỡ và các khoáng chất dư thừa bám tại van. Điều này làm các van tim cứng và hẹp lại đóng mở kém linh hoạt. Van tim không thể đóng mở bình thường dẫn đến tim hoạt động không hiệu quả, giảm lưu lượng máu đi nuôi cơ thể. Bên cạnh đó, những mảng vôi hóa làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, cục máu đông di chuyển vào tuần hoàn chung gây tắc hẹp mạch máu, đặc biệt nếu tắc mạch vành gây nhồi máu cơ tim, tắc mạch não gây đột quỵ, ảnh hưởng đến tính mạng.

 

Van tim 3 lá bị vôi hóa

Nguyên nhân gây vôi hóa van tim 

Trước đây, vôi hóa van tim thường xảy ra ở những người lớn tuổi do quá trình lão hóa, rối loạn lipid máu,… dẫn đến các vòng van bị thoái hóa, dễ bị rách và mảng bám tạo thành vôi hóa. Nhưng hiện nay cũng có rất nhiều người trẻ tuổi hoặc trung tuổi cũng mắc vôi hóa van tim do lối sống, sinh hoạt không khoa học: thường xuyên hút thuốc lá, bia rượu, ăn nhiều chất béo làm gia tăng tình trạng xơ vữa khiến tích tụ các mô mỡ và Canxi tại van tim.

Dấu hiệu phát hiện sớm bệnh vôi hóa van tim

Ở giai đoạn đầu dấu hiệu triệu chứng thường mờ nhạt vì thế người bệnh khó phát hiện ở giai đoạn này mà hầu như được chẩn đoán khi đi thăm khám định kỳ. Chỉ đến khi bệnh nặng hơn biến chứng lên van tim như gây hở van tim các triệu chứng mới xuất hiện rầm rộ: Đau thắt ngực, khó thở, đánh trống ngực, chóng mặt,... Vì vậy, người bệnh thường phát hiện bệnh vôi hóa van tim ở thời kỳ muộn, khi đã chuyển sang một giai đoạn khác và việc điều trị sẽ khó khăn hơn. Để phát hiện sớm tình trạng này, người bệnh không còn cách nào khác nên thăm khám chuyên khoa tim mạch định kỳ, đặc biệt những đối tượng có nguy cơ cao mắc phải bệnh này như: người bệnh tiểu đường, rối loạn mỡ máu, người cao tuổi,…

Biến chứng của vôi hóa van tim?

Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời bệnh vôi hóa van tim, sẽ để lại những biến chứng nhất định, cụ thể như:

Rối loạn nhịp tim: Vôi hóa van tim, dẫn đến ảnh hưởng sự lưu thông máu ra vào tim, dẫn đến ứ trệ tuần hoàn, tim đập sẽ bất thường gây ra rối loạn nhịp tim. Người bệnh hồi hộp và đánh trống ngực.

Viêm nội tâm mạc: Viêm nội tâm mạc là một bệnh nhiễm trùng của màng trong tim, có liên quan đến một trong các van tim. Trong trường hợp van bị vôi hóa, vam tim này sẽ dễ bị nhiễm trùng hơn những van bình thường khác. Có thể bị viêm nội tâm mạc khi vi khuẩn từ một bộ phận khác của cơ thể lây lan qua đường máu và tới tim. Mà nhiễm khuẩn nguy hiểm nhất là liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A, thường gây viêm họng. Nhiễm khuẩn này nếu không được điều trị và phòng thấp phù hợp có thể dẫn đến thấp tim.

Phì đại tâm thất tráiVôi hóa van động mạch chủ mà ở mức độ nặng, lỗ van động mạch chủ bị thu hẹp (van ngăn cách giữa tim và mạch máu lớn cung cấp chất dinh dưỡng cho cơ thể). Khi đó sẽ làm cản trở một phần dòng máu từ tâm thất trái đến động mạch chủ, đòi hỏi tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đi nuôi cơ thể, để lâu có thể dẫn đến phì đại tâm thất trái.

Suy tim: Phì đại tâm thất trái là tiền đề dẫn đến suy tim, vì vậy nếu không phát hiện và điều trị kịp thời chức năng tim sẽ ngày càng suy yếu, và cuối cùng có thể gây suy tim. Ở những người suy tim dịch tích tụ ở các mao mạch phổi, nhất là khi nằm, dẫn đến ứ huyết ở phổi, gây khó thở, ho khan hoặc có đờm bọt hồng khi có phù phổi cấp. Bên cạnh đó, chức năng tim co bóp yếu, dẫn đến máu không trở về tim và gây ra triệu chứng phù, đặc biệt phù ở các chi.

 

Vôi hóa van tim nếu không điều trị kịp thời sẽ dẫn đến suy tim

Phương pháp điều trị vôi hóa van tim

Để điều trị bệnh vôi hóa van tim thuốc điều trị là chưa đủ, chế độ ăn và tập luyện cũng có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả điều trị, và sự kết hợp các phương pháp sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị hơn.

Điều trị vôi hóa van tim bằng thuốc điều trị 

Thuốc tây y là lựa chọn đầu tiên trong điều trị vôi hóa van tim, vì vậy người bệnh nên tuân thủ đúng chỉ dẫn của bác sĩ. Tùy vào từng mức độ bệnh, và các bệnh lý tim mạch mắc kèm và các biến chứng đã xảy ra mà sẽ được kê toa thuốc phù hợp. Những nhóm thuốc thường được sử dụng nhất bao gồm:

- Nhóm thuốc statin – thuốc hạ mỡ máu: Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng vôi hóa van tim là sự tích tụ cholesterol ở van tim. Vì vậy, nhóm thuốc statin luôn là ưu tiên hàng đầu trong điều trị bệnh vôi hóa van tim.

- Thuốc chẹn giao cảm: có thể sử dụng trong trường hợp nhịp nhanh do hẹp – hở van tim, suy tim nhưng chức năng tim còn bù. Ví dụ: carvedilol, metoprolol, bisoprolol.

- Thuốc chống rối loạn nhịp như: amiodaron, metoprolol, bisoprolol, lidocaine…

- Thuốc chống đông máu: Cần dùng cho bệnh nhân đã có biến chứng rung nhĩ, buồng tim giãn,… vì nguy cơ cao hình thành cục máu đông trong tim. Thuốc thường được sử dụng: cumarin, aspirin, ticlodipin, clopidogil, dipyridamole…

Bên cạnh các thuốc điều trị, thảo dược cũng đóng vai trò không nhỏ trong quá trình điều trị bệnh van tim. Đặc biệt, với hoạt chất berberin từ cây Vàng đằng, hầu như mọi người chỉ biết đến tác dụng trên đường tiêu hóa mà chưa biết đến tác dụng cân bằng lipid và năng lượng cho cơ thể. Chính vì vậy berberin có tác dụng làm giảm nồng độ lipid và ngăn ngừa sự tích tụ các loại mỡ xấu như triglyceride và cholesterol trên van. Ngoài hoạt chất berberin, các hoạt chất khác như Tanshinone IIA có trong Đan Sâm, Natokinase trong Cao Natto, L – Carnitine cũng là những hoạt chất tốt cho tim mạch. Để cho tiện sử dụng, nhà sản xuất đã phối hợp các hoạt chất trên dưới dạng viên nén, Tpcn Ích Tâm Khang là một trong số ít đã kết hợp hài hòa giữa các hoạt chất này.  

Điều trị vôi hóa van tim bằng phương pháp can thiệp 

- Phương pháp nong van tim qua đường ống thông (qua da) để điều trị bệnh vôi hóa van tim đã tiến triển gây hẹp van.

- Thay van bị lỗi qua da như: thay van động mạch chủ, thay van hai lá.

Phẫu thuật 

- Tách mép van: Trong quá trình phẫu thuật sẽ sử dụng tay hoặc dụng cụ để tách mép van bị dính trong trường hợp vôi hóa van tim gây hẹp van. Ngày nay phương pháp này được thay thế bởi phương pháp nong van bằng bóng qua da.

- Sửa van: Khâu hẹp vòng van, khâu lại các vết rách ở lá van, sửa dây chằng, cột cơ của van tim…

Thay van tim: Được chỉ định trong trường hợp không thể thực hiện được kỹ thuật sửa van, hoặc tách mép van hay điều trị nội khoa không hiệu quả. Van mới này có thể là van sinh học hoặc van cơ học.

 

Thay van van tim trong trường hợp vôi hóa van tim gây hẹp van

Chế độ ăn và tập luyện: 

Đối với những người đã có van tim bị vôi hóa cần hạn chế tối đa các thực phẩm có chứa nhiều chất béo như mỡ động vật, các loại thịt đỏ như thịt lợn, thịt bò. Thay vào đó, bổ sung nhiều các loại rau, quả, tươi có chứa nhiều chất xơ hoà tan và hải sản như cá có chứa nhiều omega 3 tốt cho tim mạch. Mặc dù người mắc bệnh tim mạch thường mệt mỏi khi vận động nhiều, tuy nhiên nếu biết cách tập thể dục sẽ giúp tăng cường sức khỏe tim mạch. Tập thể thao sẽ giúp bạn tránh được quá trình tích tụ mỡ của cơ thể, vốn được xem là một trong những nguyên nhân gây vôi hóa van tim. Ngoài ra, làm tăng cường lượng máu tới tim, giúp tim hoạt động hiệu quả.

Điều trị bệnh vôi hóa van tim sẽ đơn giản hơn nhiều khi được phát hiện sớm, nhưng nếu không điều trị kịp thời bệnh sẽ để lại những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và điều trị sẽ khó khăn hơn. Do vậy không nên chủ quan với căn bệnh này và cần điều trị ngay khi phát hiện ra bệnh.

Ds. Thu Liên

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

Chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên!