Nhồi máu cơ tim cấp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị


Nhồi máu cơ tim cấp là một tình trạng cấp cứu y tế, cần được ứng phó khẩn trương để giảm tỷ lệ tử vong cho người bệnh. Hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng và cách xử trí, điều trị bệnh sẽ giúp người bệnh có cơ hội sống sót cao hơn.

Nhồi máu cơ tim cấp là gì?

Nhồi máu cơ tim cấp là tình trạng hoại tử của cơ tim, xảy ra do thiếu máu cơ tim cục bộ. Cũng giống như tất cả các cơ bắp trong cơ thể, cơ tim của chúng ta cũng cần dưỡng khí để tồn tại, nó được nuôi dưỡng bởi một hệ thống mạch máu gọi là động mạch vành. Khi có một vị trí nào đó của động mạch vành bị tắc hẹp, sẽ khiến vùng cơ tim mà động mạch đó nuôi dưỡng bị thiếu oxy, gọi là tình trạng thiếu máu cơ tim cục bộ. Nếu động mạch đó bị tắc nghẽn đột ngột hoàn toàn, một vùng cơ tim sẽ không có máu tới nuôi dưỡng, dẫn tới hoại tử cơ tim và gây ra một cơn đau tim cấp.

 Tắc nghẽn động mạch vành do cục máu đông là nguyên nhân chính gây nhồi máu cơ tim cấp

Tắc nghẽn động mạch vành do cục máu đông là nguyên nhân chính gây nhồi máu cơ tim cấp

Nhồi máu cơ tim cấp - nguyên nhân hàng đầu tử vong

Có tới 25% người bệnh nhồi máu cơ tim bị tử vong trước khi được cấp cứu, số còn lại có thể gặp phải những biến chứng nghiêm trọng đe dọa tới cuộc sống khi đang được điều trị trong bệnh viện.

Một trong những biến chứng sớm thường gặp của nhồi máu cơ tim cấp là rối loạn nhịp tim, trong đó nguy hiểm nhất là rung thất, có thể gây đột tử. Nhiều biến chứng khác có thể xuất hiện sau vài giờ, thậm chí vài tuần sau nhồi máu cơ tim như huyết khối gây thuyên tắc mạch, vỡ tim, suy tim, viêm màng ngoài tim,… dẫn tới những tổn thương nặng nề, khó hồi phục.

Nguyên nhân nhồi máu cơ tim cấp và những ai dễ gặp phải?

Nguyên nhân chính gây bệnh là do xơ vữa động mạch vành tim. Khi có một mảng xơ vữa ở động mạch vành bị nứt vỡ, nó sẽ thu hút các tiểu cầu bám dính xung quanh nó, làm hình thành nên cục máu đông gây tắc mạch.

Ngoài ra bệnh này cũng có thể là một biến chứng của thủ thuật can thiệp động mạch vành qua da (PCI) hoặc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành gây nên. Huyết khối hình thành ngay tại vị trí đặt stent mạch vành cũng là một nguyên nhân gây ra cơn nhồi máu cơ tim cấp.

Có 6 nhóm đối tượng nguy cơ chính đã được chứng minh là có nguy cơ cao phát triển bệnh xơ vữa động mạch vành và dễ gặp phải cơn đau tim cấp đó là: những người bị tăng cholesterol máu, người bệnh tiểu đường, cao huyết áp, sử dụng thuốc lá, giới tính nam và tiền sử gia đình có người mắc bệnh động mạch vành. 

Triệu chứng nhồi máu cơ tim cấp

Các triệu chứng của bệnh có thể khác nhau ở mỗi người, từ không có biểu hiện gì đến đột tử tim, ngưng tim. Những trường hợp nhồi máu cơ tim cấp không có triệu chứng thường gặp ở người bệnh tiểu đường.

Dưới đây là những triệu chứng điển hình:

-  Đau thắt ngực: được miêu tả giống như cảm giác có vật gì đó đè nén, chèn ép ở vùng ngực trước tim hoặc phía sau xương ức. Đau có thể lan tới cổ, hàm, vai, cánh tay, lưng. Cơn đau thường kéo dài và không đỡ khi dùng thuốc.

-  Khó thở, hụt hơi, thở gấp

-  Buồn nôn hoặc nôn

-  Đổ mồ hôi lạnh

-  Ngất xỉu, choáng váng

-  Lú lẫn

-  Buồn đi cầu

Điều trị nhồi máu cơ tim cấp giúp người bệnh thoát hiểm và sống khoẻ

Các biện pháp điều trị bệnh cần được tiến hành càng sớm càng tốt để làm giảm mức độ tổn thương của cơ tim. Cơ tim bị hoại tử vì không được cung cấp oxy do tắc nghẽn động mạch vành, bởi vậy có thể làm giảm kích thước vùng nhồi máu cơ tim theo hai cách, đó là: làm tan cục máu đông để khôi phục lưu lượng máu tới nuôi tim và làm giảm nhu cầu tiêu thụ oxy của cơ tim. 

Các phương pháp điều trị bao gồm:

Sử dụng thuốc: Các thuốc điều trị cơ bản đầu tiên cho nhồi máu cơ tim cấp là các thuốc có tác dụng làm tan huyết khối mạch vành như streptokinase (làm tiêu sợi huyết), aspirin (chống kết tập tiểu cầu) và heparin (thuốc chống đông máu)... Các chuyên gia tim mạch khuyến cáo, tất cả những người bệnh nghi ngờ có các dấu hiệu của nhồi máu cơ tim đều nên sử dụng aspirin với liều 150-300 mg càng sớm càng tốt. Thuốc có tác dụng chống kết tập tiểu cầu nhanh và mạnh, đã được chứng minh có thể làm giảm tỷ lệ tử vong do nhồi máu cơ tim xuống 20%.

Các loại thuốc khác có tác dụng làm giảm nhu cầu tiêu thụ oxy của cơ tim bằng cách làm giảm nhịp tim, giảm huyết áp và giãn mạch bao gồm thuốc chẹn beta, nitroglycerin, chất ức chế men chuyển...

Can thiệp nong mạch vành qua da: Với những trường hợp nhồi máu cơ tim cấp mà điện tâm đồ có đoạn ST chênh lên hoặc bloc nhánh trái mới cần nhanh chóng được can thiệp nong mạch vành qua da (phương pháp sử dụng ống thông tim và bóng nong để mở rộng đoạn mạch vành bị tắc hẹp), tốt nhất là trong vòng 90 phút kể từ khi đến viện hoặc 12 giờ kể từ khi khới phát triệu chứng đau thắt ngực. Phương pháp này nên được thực hiện bởi những bác sĩ có nhiều kinh nghiệm trong can thiệp tim mạch. Nếu can thiệp thành công có thể giúp khôi phục 90 – 95% lưu lượng máu trong động mạch vành.

 Nong mạch vành và đặt stent giúp tái tưới máu cơ tim

Nong mạch vành và đặt stent giúp tái tưới máu cơ tim

Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành: là phương pháp sử dụng một đoạn mạch máu mới nối qua vị trí mạch vành bị tắc hẹp, được áp dụng khi can thiệp mạch vành qua da thất bại; hoặc có các biến chứng cơ học của nhồi máu cơ tim như thủng vách liên thất, hở van hai lá nhiều; hoặc có rối loạn nhịp thất nghiêm trọng đe dọa tính mạng với tổn thương cả 3 thân động mạch vành, hay tổn thương hơn 50% thân chung động mạch vành trái. Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành có thể giúp hạn chế được vùng cơ tim bị tổn thương nếu được thực hiện trong vòng 2 đến 3 giờ kể từ khi bắt đầu triệu chứng, đồng thời giúp giảm tỷ lệ tử vong cho người bệnh

Cách phục hồi chức năng tim giúp phòng ngừa nhồi máu cơ tim cấp tái phát

Sau cơn nhồi máu cơ tim, nếu không kiểm soát tốt bệnh mạch vành, người bệnh vẫn có nguy cơ cao cấp. Để ngăn ngừa tái phát nhồi máu cơ tim điều này

- Thay đổi lối sống: luyện tập thể dục, bỏ thuốc lá, ăn hạn chế chất béo, cholesterol, tránh căng thẳng… Thông thường để cơ tim có thể phục hồi và hoạt động ổn định trở lại, bạn sẽ cần phải nghỉ ngơi ít nhất từ 4 - 6 tuần. Sau thời gian này, bạn có thể tiếp tục các hoạt động thể dục bình thường, nhưng lưu ý là chỉ được lựa chọn nhưng bài tập nhẹ nhàng, vừa sức, tránh làm tăng gánh nặng cho tim.

- Kiểm soát tốt các bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường nếu có

- Sử dụng thuốc đúng chỉ định, chúng thường bao gồm: thuốc ức chế kết tập tiểu cầu (aspirin với liều 75 – 100mg/ngày dùng kéo dài, hoặc clopidogrel liều  75mg/ngày trong 12 tháng), thuốc hạ mỡ máu nhóm statin, thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn beta giao cảm nếu không có chống chỉ định.

- Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ từ thảo dược: Hiện nay trên thị trường có rất nhiều sản phẩm hỗ trợ điều trị cho người bệnh mạch vành, nhưng chỉ có rất ít sản phẩm đã được nghiên cứu và kiểm chứng hiệu quả trên lâm sàng. Tại Việt Nam, chỉ có duy nhất kết quả nghiên cứu về Tpcn Ích Tâm Khang đã được ghi nhận và đăng tải trên Tạp chí khoa học quốc tế, sản phẩm có tác dụng tăng tuần hoàn mạch vành, chống huyết khối, ngăn ngừa xơ vữa mạch, nhờ đó giúp phòng ngừa nhồi máu cơ tim hiệu quả.

Bác Loan chia sẻ kinh nghiệm phòng ngừa cơn nhồi máu cơ tim hiệu quả

Nhồi máu cơ tim cấp có thể dễ dàng cướp đi mạng sống của bạn bất cứ lúc nào, vì vậy hãy luôn tuân thủ điều trị theo đúng hướng dẫn của bác sĩ và hạn chế các yếu tố nguy cơ để ngăn ngừa cơn nhồi máu cơ tim tái phát.

DS Thu Thảo

Nguồn tham khảo:

https://emedicine.medscape.com/article/155919-treatment

http://circ.ahajournals.org/content/94/9/2341

https://patient.info/doctor/acute-myocardial-infarction-management

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

Chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên!