Thuốc điều trị bệnh mạch vành, thiếu máu tim: lưu ý dùng tránh rủi ro


Trong điều trị bệnh mạch vành, thiếu máu cơ tim, cho đến nay vẫn còn tồn tại nhiều trường hợp dù đã dùng thuốc điều trị nhưng bệnh vẫn nặng lên hoặc gặp phải những tác dụng không mong muốn điển hình như xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng,… Tất cả có lẽ đều là do sử dụng thuốc điều trị bệnh mạch vành, thiếu máu cơ tim chưa đúng.

Qua buổi Giao lưu trực tuyến với chủ đề “Dùng thuốc điều trị bệnh mạch vành, thiếu máu cơ tim thế nào cho đúng”, Gs.Ts Phạm Gia Khải – nguyên chủ tịch Hội tim mạch Việt Nam với hơn 50 năm kinh nghiệm khám và điều trị bệnh tim mạch, đã hướng dẫn chi tiết cách sử dụng thuốc điều trị bệnh mạch vành, thiếu máu cơ tim để đạt hiệu quả cao và giải pháp khi gặp phải những tác dụng phụ. Gửi lại bạn đọc những tư vấn của Gs. Khải ở bài viết dưới đây:

GS. TS Phạm Gia Khải tư vấn thiếu máu cơ tim, bệnh mạch vành

Gs. Khải và MC trong buổi GLTT với chủ đề sử dụng thuốc điều trị bệnh mạch vành, thiếu máu cơ tim thế nào cho đúng

Dùng thuốc nào để điều trị thiếu máu cơ tim?

Câu hỏi của bạn La Ngọc

Tôi bị thiếu máu cơ tim và co thắt động mạch vành, rối loạn tiền đình. Tôi thường đau tức ngực như có vật nặng đè, khó thở, mệt. Hay hồi hộp, tim đập mạnh nhanh từng cơn thỉnh thoảng choáng, xa xẩm mặt mày. Thuốc thường dùng Vastarel 35mg, ngày uống 1 viên chia sáng tối. Giờ tôi phải điều trị như thế nào?

Giải đáp của Gs. Phạm Gia Khải:

Khi mạch vành tổn thương thì cả hệ thống động mạch đều bị, tức là mạch vành tổn thương thì các mạch khác bị tổn thương cho nên cần phải kiểm tra lại. Nếu bác bị chóng mặt, xây xẩm mặt mày thì bác sĩ thường cho các thuốc thí dụ Tanganil. Rối loạn tiền đình là thiếu máu não, có người bị biểu hiện trên do thiếu máu não nhưng cũng có người không phải do thiếu máu não, vì thế cần phải bác sĩ khám. Còn bệnh mạch vành lại không gây triệu chứng như vậy, nên nhớ mạch vành chỉ là một hệ thống mạch máu ở tim, nếu bị tắc hẹp gây ra bệnh mạch vành, còn nếu hẹp mạch máu ở não sẽ gây thiếu máu não, tắc mạch máu ở các chi sẽ gây hoại tử các chi.

Bạn cũng nên tránh hoạt động gắng sức và đi khám kỹ, sau đó bác sỹ mới cho thuốc, có thể thuốc chống vón tiểu cầu là cần thiết trong trường hợp của bạn. Dùng Vastarel 35 mg ngày 1 viên là liều thấp quá, nên dùng 2 viên một ngày. Nhưng bạn đừng coi Vastarel là thứ thuốc thánh, nó chỉ có tác dụng làm tăng sự co bóp của tim, tăng nhát bóp của tim chứ Vastarel không phải là thứ thuốc chữa được tất cả các bệnh tim.

Câu hỏi từ bạn Hoa Duong

Tôi đi khám, bác sĩ bảo tôi bị thiếu máu cơ tim và thiếu máu não, mỡ máu và áp huyết cao. Tôi hay đau thắt ở ngực và sau lưng. Nay tôi đang uống Dozidine 20mg và Ebitac 12.5. Vậy tôi  dùng thuốc thế này được chưa ạ?

Giải đáp của Gs. Phạm Gia Khải:

Hiện tại bác đang được dùng gồm thuốc chống đau thắt ngực Dozidine 20mg và thuốc chống cao huyết áp Ebitac 12.5, như vậy vẫn chưa đầy đủ thuốc để điều trị các bệnh lý mà bác đang mắc phải hiện nay. Tôi khuyên bác nên đến khám ở thầy thuốc chuyên khoa để người ta cho một phác đồ điều trị phải đảm bảo đầy đủ tất cả bệnh ưu tiên số 1, số 2, số 3 chứ không thể chỉ thấy bệnh nào là chữa bệnh đó.

Câu hỏi của bạn Cuu Dao

Tôi bị thiếu máu cơ tim cục bộ, rung nhĩ, hở van tim 2 lá, tắc hẹp mạch vành 30 % LAD, 40-50% RCA, chỉ số đông máu INR = 1.66, đang dùng thuốc: Acenocoumarol, Nebivolol, Losartan, Glyceryl trinitrat 2,6 mg, Atorvastatin. Xin hỏi Gs, tôi dùng các thuốc này đã phù hợp chưa và có cần kiêng khem ăn uống gì không ạ?

Giải đáp của Gs. Phạm Gia Khải:

Trước tiên là bác có dùng thuốc chống đông Acenocoumarol tức là Sintrom, thuốc chống lipid máu tăng, chống vữa xơ động mạch, tức là bác dùng thuốc cũng đã tương đối đầy đủ. Có đủ liều không? – Cái này phải xem lại xét nghiệm hóa sinh máu là mỡ máu có xuống không, mỡ máu có tăng không? Khi đó chúng ta mới có thể xác định là đủ hay không? Còn nói về các loại thuốc thì được rồi. Tôi khuyên nên làm xét nghiệm hóa sinh để có liều lượng thuốc phù hợp. Tùy từng trường hợp và tùy chỉ định của bác sĩ, có thể một tuần một lần, có trường hợp nửa tháng 1 lần, có trường hợp 1 tháng 1 lần, có trường hợp làm hàng ngày. Nhưng theo tôi nghĩ, nếu bác ở ngoại trú thì ít nhất là nên 1 tuần 1 lần. Còn về mạch vành hẹp dưới 60% thì không vấn đề gì. Nhưng nếu chụp CT cắt lớp mạch vành thì có một nguy cơ khi nó vôi hóa động mạch vành rồi, thì không đánh giá được mức độ vôi hóa đó, khi đó sẽ bị sai. Do đó cần phải chụp trực tiếp.

Tôi cũng xin nhắc lại, bệnh của bác là đã ổn định rồi, không cần phải lo lắng quá. Theo tỷ lệ tắc hẹp của bác chưa cần phải can thiệp mạch vành, nhưng nên đi kiểm tra sức khỏe sinh hóa máu 2 tuần 1 lần.Thuốc bạn sử dụng là được rồi.

Gs. Khải tư vấn cho trường hợp bạn Cuu Dao

Bệnh mạch vành kèm cao huyết áp dùng thuốc gì để điều trị?

Câu hỏi từ bạn Phuong Minh

Chào giáo sư, tôi bị hẹp mạch vành 3 năm nay tỷ lệ hẹp 30% và bị cao huyết áp. Hàng tháng tôi vẫn đi khám bệnh ở bệnh viện tim, xin hỏi bác sĩ tôi nên điều trị và dùng thuốc gì hàng ngày?

Giải đáp của Gs. Phạm Gia Khải:

Bạn dùng thuốc có thấy dễ chịu không? Hẹp 30% thì chưa cần can thiệp nếu dùng thuốc chống vón tiểu cầu, thuốc chống lipid máu thì có lẽ có lẽ mình không bao giờ phải nong động mạch vành nữa. Tôi khuyên bạn nên dùng thuốc chống vón tiểu cầu và thuốc chống mỡ máu vì đã hẹp 30% chắc chắn là do mỡ, dù chỉ số mỡ máu bình thường.

Bệnh tim mạch thường phối hợp, ngoài chữa bệnh mạch vành ra, cũng cần kiểm soát tốt huyết áp. Về tăng huyết áp cần chọn thứ thuốc nào phù hợp nhất với mình, khi uống bạn kiểm tra huyết áp xuống mức mục tiêu là đạt yêu cầu. Xu hướng hiện nay thường phối hợp 2 thuốc với nhau như dùng Coversyl với Amlodipin (Coveram) hoặc Lacidipine với Amlodipin đúng không, hoặc Valsartan với Amlodipin (Exforge). Đó là tất cả những thứ thuốc theo tôi bạn nên dùng và được sự hướng dẫn của bác sỹ trực tiếp điều trị.

Gs. Khải tư vấn trường hợp của bạn Phuong Minh

Bệnh mạch vành nên dùng thuốc chống đông như thế nào?

Câu hỏi từ bạn Nam Long Trần

Bố tôi 83 tuổi, bị đau tim như sau: đã tắc hoàn toàn 2 động mạch chính, mạch còn lại bị hẹp 40%. Hiện đang dùng thuốc Nitromint; thuốc chống mỡ máu; thuốc chống đông máu (Plavix); sức khỏe của bố tôi cũng tạm gọi là ổn, đôi lúc vẫn còn kêu mệt. Cho tôi hỏi là có cần phải uống thêm thuốc Asprin kèm với Plavix không ? Và ngoài các loại thuốc trên có cần dùng thuốc nào nữa không?

Giải đáp của Gs. Phạm Gia Khải:

Tôi đã từng bị cho nhiều thuốc, tôi sợ lắm, bởi thuốc nào cũng có tác dụng phụ. Có những tác dụng phụ chấp nhận được ví dụ dùng Aspirin uống khi đói thì hơi khó chịu một tý, có thể sẽ được cho dùng thêm một viên thuốc dạ dày nữa. Nhưng có trường hợp gặp phải tác dụng phụ nặng như: bị tai biến chảy máu dạ dày. Do đó cần phải xem lại thuốc.

 Bác đã được cho thuốc chống đông (Plavix), thuốc giãn mạch vành rồi, nếu mà cẩn thận một tý thì cho thuốc chống vón tiểu cầu (Aspirin), người ta phải xem là cái chống vón tiểu cầu giảm bao nhiêu phần trăm? Tốt nhất là nên giảm 2/3. Nhưng mà cũng tùy từng người có những người giảm 1 nửa đã là tốt rồi, chưa có một con số nào là chắc chắn. Riêng trong trường hợp bị loạn nhịp tim, ách tắc động mạch vành thì hay dùng kháng vitamin K (Prothrombin) như là Acenocoumarol (Sintrom), để giữ chỉ số INR từ 2 – 3 là ổn. INR là độ đông vón máu lại và được quốc tế hóa. Tôi xin nhắc lại là nếu không có gì yêu cầu thì không cần làm.

GS. Khải tư vấn trường hợp của bạn Nam Long Trần

Câu hỏi từ bạn Toan Dang

Tôi bị suy tim do rung tâm nhĩ trái. Tôi bị hẹp 3 chỗ động mạch vành: LM 50%, Lad1 50%, Lad2 60% phát hiện từ tháng 1/2017. Hiện đang điều trị theo các thuốc như sau: BV Bạch Mai cho tôi uống thuốc chống kết tập tiểu cầu loại Aspilet, còn BS BV Tim Hà Nội cho uống loại Duoplavin. Ban đầu tôi uống Aspilet, sau tôi uống Duoplavin và hiện tại vẫn đang uống loại này. Có BS bảo ko cần thiết uống loại cao này vì tôi chưa đặt stent. Vậy tôi xin hỏi trong trường hợp của tôi uống loại nào là hợp lý?

Giải đáp của Gs. Phạm Gia Khải:

Duoplavin tức là Aspirin 75 mg + Clopidogrel 100 mg. Aspilet tức là Aspirin. Duoplavin khả năng chống đông của nó sẽ nhiều hơn Aspirin vì có thêm Clopidogrel. Aspirin và Clopidogrel đều là những chất tác động lên hệ thống chống đông vón tiểu cầu. Nhưng mà mỗi cái sẽ tác động lên một khâu. Người ta khuyên chưa nong động mạch vành, chưa cần phải sử dụng Duoplavin, cũng có lý do của nó. Bởi vì nếu nong động mạch vành mà ta dùng thuốc này sẽ tránh việc niêm mạc mạch máu bị dính, hay xuất hiện cục máu đông. Do đó chúng ta cần phải dùng Aspirin và Duoplavin là đúng. Nhưng nếu mà người bệnh dùng lâu rồi. Dùng quá 3 tháng thì có thể ta chỉ cần dùng 1 thứ thôi là Aspirin.

Còn về vấn đề dùng Aspirin 35 mg, hay là 75 mg, 81 mg, 100 mg, thì chưa thể nói được, cần phải được thăm khám trực tiếp để bác sĩ chỉ định liều phù hợp. Nếu như bạn gặp phải yếu tố nguy cơ đông máu nhiều ví dụ như: rối loạn nhịp tim, rung nhĩ, tim to thì chúng ta cần phải cho liều cao hơn. Nhưng dùng với liều cao thì lại có nguy cơ là chảy máu. Vậy nên tôi mới nói, cái đáng sợ của thiếu máu cơ tim là chảy máu. Không cho thuốc chống đông thì tắc mạch, cho thuốc chống đông nhiều quá thì lại chảy máu.

Xử trí thế nào khi dùng thuốc bệnh mạch vành xuất huyết dưới da

Câu hỏi từ bạn Hoa Đỗ

Xin chào Gs. Hiện nay tôi bị hẹp 1 mạch 50%, 1 mạch 30%, 1 mạch 20%, thoái hóa đốt sống cổ lưng và vai trái. Bệnh viện cho những thuốc như sau: Clopalvix Plus; Nitralmyl; Vastarel; Lorstan, Atorvastatin. Nói chung uống thuốc thấy đỡ mệt mỏi, nhưng hiện nay tôi đau xương bả vai và thỉnh thoảng xuất huyết dưới da vết thâm sưng đau rồi tìm đen. Mong Gs tư vấn ạ.

Giải đáp của Gs. Phạm Gia Khải:

Thuốc chống đông như Plavix có thể làm chảy máu và khi chảy máu dưới da thì việc trước tiên phải xem yếu tố đông máu và xét nghiệm cả những vị trí khác xem có chảy máu không? Nếu các nơi khác cũng chảy máu thì bạn phải xem quá trình sử dụng thuốc, liều dùng, mặc dù thuốc không nên bỏ nhưng dùng không đúng điều trị thì dẫn đến tắc mạch, còn dùng quá liều lại gây chảy máu rất nguy hiểm. Nếu bạn đang bị chảy máu dưới da thì nên kiểm tra lại chức năng đông máu và điều chỉnh lại các thứ thuốc, đặc biệt là giảm liều Clopidogrel. Nitralmyl là thuốc giãn mạch vành thì không ảnh hưởng đến tình trạng xuất huyết của bạn, vẫn sử dụng bình thường.

Gs. Khải trả lời câu hỏi của bạn Hoa Đỗ

Tắc hẹp mạch vành mà không đặt stent, chỉ dùng thuốc có được không?

Câu hỏi từ bạn Phạm Đức Toàn

Động mạch vành hẹp mạch nhỏ 80%, tiểu đường. Đi khám bác sĩ bảo không đặt stent được. Cho sử dụng các thuốc sau: Douplavin; Concor; Rosuvastatin; Coversyl. Vậy cho tôi hỏi nếu không can thiệp Stent được thì còn có biện pháp can thiệp khoa học nào khác hay không?

Giải đáp của Gs. Phạm Gia Khải:

Có những trường hợp hẹp động mạch vành đến 80% chúng tôi vẫn không chỉ định nong vành nếu bệnh nhân không chịu đựng được hoặc bệnh nhân có tuần hoàn bàng hệ đi qua cái chỗ hẹp nhiều ấy. Tiêu chuẩn quan trọng là bệnh nhân không bị hạn chế nhiều trong sinh hoạt hằng ngày, do đó cần làm nghiệm pháp gắng sức.

Vậy thì câu trả lời: Có thể không can thiệp nếu người bệnh không có đủ sức khỏe: ví dụ thể trạng như một ông già 80 tuổi, người suy vành nhưng mệt mỏi quá, gầy gò quá. Nên cần xem thực tế bệnh nhân, chứ không phải chỉ quyết định trên tờ giấy. Người ta nói rằng người tiểu đường có thể hay bị mạch vành còn có đặt Stent hay không thì cái đó tôi không ở đấy tôi không biết. Nếu có đau tức ngực mà có mạch vành hay không mạch vành thì cũng cân nhắc can thiệp tùy tình trạng thực tế.

Bác Loan kể về hành trình điều trị bệnh vành vành, thiếu máu cơ tim

Ban biên tập chương trình

MỜI BẠN XEM TIẾP PHẦN 2: ĐẶT STENT MẠCH VÀNH: CÁCH DÙNG THUỐC TĂNG HIỆU QUẢ, TRÁNH TÁC DỤNG PHỤ 

Xem đầy đủ: TẠI ĐÂY

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

Chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên!