Thay đổi lối sống, sử dụng thuốc trong điều trị suy tim


Viện tim mạch Việt Nam hằng năm tiếp nhận hàng chục ngàn bệnh nhân vào khám và điều trị, trong đó rất nhiều trường hợp phải nhập viện vì suy tim. Đa số người bệnh suy tim, đặc biệt ở giai đoạn cuối (độ 3, độ 4) đều rơi vào tình trạng vô vọng, do thể chất mệt mỏi và tinh thần sa sút. Nhưng trên thực tế, với sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kĩ thuật, có rất nhiều biện pháp điều trị hiệu quả với bệnh nhân suy tim giúp họ tái hòa nhập với cuộc sống bình thường. Dưới đây là một số phương pháp điều trị bệnh nhân suy tim cũng như người nhà bệnh nhân nên tham khảo, bao gồm: thay đổi lối sống, điều trị bằng thuốc, can thiệp và phẫu thuật.

1. Thay đổi lối sống để tăng hiệu quả điều trị suy tim

Suy tim là một bệnh lý nghiêm trọng đòi hỏi phải có sự chăm sóc y tế sát sao, tuy nhiên cũng có một số phương pháp điều trị đơn giản tại nhà có thể đem lại cho họ những thay đổi thực sự. Ngoài việc bản thân cảm thấy thoải mái, người bệnh còn có thể cải thiện tình trạng bệnh cũng như kéo dài tuổi thọ.
Trong thực tế, người bệnh càng tích cực trong việc kiểm soát tình trạng suy tim của mình, hiệu quả mà các phương pháp này mang lại cho họ càng cao.
Người bệnh cần thực hiện các biện pháp sau đây:
- Thực hiện một chế độ ăn giảm muối.
- Theo dõi cân nặng thường xuyên bằng cách cân trong mỗi buổi sáng trước khi ăn và ghi vào một cuốn nhật ký. Đây là biện pháp quan trọng để kiểm soát cân nặng với bệnh nhân suy tim. Cân nặng tăng bất thường có thể là do tình trạng phù, một biểu hiện thường gặp khi suy tim tiến triển.
- Thường xuyên tập thể dục. Các bài tập aerobic như đi bộ, bơi, chạy bộ, đạp xe với cường độ phù hợp rất tốt cho tim và phổi, qua đó cải thiện khả năng sử dụng oxy của cơ thể. Thời gian tập luyện 20 đến 30 phút/ ngày và ít nhất 5 ngày/ tuần nên được duy trì để đạt được tác dụng tốt nhất cho sức khoẻ.
- Những bệnh nhân bị tiểu đường phải kiểm soát lượng đường trong máu của họ mỗi ngày thông qua chỉ số HbA1C. Chỉ số này nên được duy trì nhỏ hơn 7,0%, và tốt nhất là dưới 6,5%.
- Những người bị huyết áp cao nên đo để kiểm soát huyết áp thường xuyên, bởi huyết áp cao kéo dài sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng suy tim.
- Những người có mức độ lipid cao (cholesterol và triglycerides) có thể dùng thuốc để có được các giá trị cholesterol xấu (LDL) và cholesterol tốt (HDL) ở mức bình thường.
Nên tránh những điều sau:
- Hút thuốc (dưới mọi hình thức)
- Uống rượu (có thể uống dưới một ly mỗi ngày, tránh tình trạng uống quá nhiều, nghiện rượu).
- Căng thẳng thần kinh quá mức hoặc trầm cảm (nếu rơi vào trường hợp này cần có liệu pháp tâm lý thích hợp từ bác sĩ)
- Độ cao (càng lên cao, lượng oxy trong khí quyển càng thấp, rất dễ gây khó thở).
- Không dùng thuốc đúng chỉ dẫn, hoặc tự ý sử dụng bổ sung thuốc khác mà không hỏi ý kiến bác sĩ.

Thay đổi lối sống là biện pháp bắt buộc trong điều trị suy tim

Thay đổi lối sống là biện pháp bắt buộc trong điều trị suy tim

 Tpcn Ích Tâm Khang giúp hỗ trợ điều trị và phòng ngừa suy tim hiệu quả: Giúp giảm triệu chứng ho, phù, khó thở và cải thiện chất lượng cuộc sống. Kết quả nghiên cứu của sản phẩm được đăng trên tạp chí quốc tế 2014. Hãy gọi cho chúng tôi theo số 0904.904.660 (trong giờ hành chính) để được tư vấn.

2. Thuốc điều trị suy tim

Bệnh nhân suy tim thường phải sử dụng nhiều thuốc với cơ chế tác dụng khác nhau nhằm cải thiện triệu chứng suy tim, các bệnh lý đi và kéo dài tuổi thọ. Càng nhiều thuốc được kê trong đơn đồng nghĩa với việc nguy cơ xuất hiện tương tác thuốc càng cao. Do đó, hiểu biết nhất định về các nhóm thuốc điều trị suy tim là điều cần thiết với cả bệnh nhân và người thân của họ.

Một số nhóm thuốc chính trong điều trị suy tim là: thuốc lợi tiểu, thuốc giãn mạch, digoxin...
Thuốc lợi tiểu: thường để điều trị triệu chứng phù do suy tim.
- Bệnh nhân suy tim thường phải dùng thuốc lợi tiểu để hạn chế lượng nước và muối thừa trong cơ thể, giúp giảm gánh nặng cho tim, làm tim hoạt động hiệu quả hơn. Thuốc lợi tiểu không làm ảnh hưởng tới số lượng hồng cầu cũng như bạch cầu trong máu.
- Hầu hết các thuốc lợi tiểu có xu hướng loại bỏ kali ra khỏi cơ thể, nhưng một số còn lại có thể làm tăng nồng độ kali như thuốc lợi tiểu có chứa triamterene hoặc spironolacton, vì thế cần có biện pháp theo dõi chặt chẽ lượng kali trong máu.
- Thuốc lợi tiểu thường được sử dụng trong suy tim bao gồm:

Hoạt chất Biệt dược
furosemide Lasix
bumetanid Bumex
hydrochlorothiazide HCTZ
spironolactone Aldactone
eplerenone Inspra
triamteren Dyrenium
torsemide Demadex
metolazone Zaroxolyn
hydrochlorothiazide và triamterene DYAZIDE                                     

Digoxin (Lanoxin):
- Digoxin là thuốc có tác dụng co bóp tim nhẹ, đã được sử dụng từ cách đây khoảng 200 năm, có nguồn gốc từ thực vật như các loài digitalis hay strophanthus.

- Digoxin được sử dụng chủ yếu trong trường hợp loạn nhịp tim do rung nhĩ và cuồng động nhĩ. Ngược lại, lạm dụng digoxin có thể gây rối loạn nhịp, thậm chí đe dọa tính mạng. Vì thế mặc dù đã được sử dụng từ rất lâu nhưng digoxin không nằm trong danh sách các thuốc hàng đầu trong điều trị suy tim, nó chỉ thích hợp khi bệnh nhân đang sử dụng thuốc ức chế men chuyển, thuốc ức chế thụ thể Angiotensin II, thuốc chẹn bêta hoặc thuốc lợi tiểu mà vẫn gặp các triệu chứng suy tim.

Điều trị suy tim cần kết hợp nhiều loại thuốc

Điều trị suy tim cần kết hợp nhiều loại thuốc

Thuốc giãn mạch:

Các thuốc này có tác dụng làm giãn động mạch và các tiểu động mạch, góp phần giảm bớt áp lực cho thất trái, giảm gánh nặng của tim khi bơm máu qua động mạch. Điều này có thể dẫn tới giảm huyết áp. Với vai trò quan trọng này các thuốc giãn mạch giúp giảm mức độ của các yếu tố nguy cơ khiến bênh suy tim trở nên trầm trọng hơn.
Thuốc ức chế men chuyển ( ACE):
Là thuốc giãn mạch được sử dụng rộng rãi nhất cho suy tim. Chúng có tác dụng trong việc ức chế sản xuất Angiotensin II - một chất tăng cao bất thường trong suy tim, có thể gây co mạch và quá tải cho thất trái.
Thuốc ức chế men chuyển có tác dụng làm chậm tiến triển của tổn thương tim và trong một số trường hợp cải thiện chức năng cơ tim. Vì thế đây là nhóm thuốc rất quan trọng, không những cải thiện triệu chứng suy tim mà còn có hiệu quả trong việc kéo dài tuổi thọ cho bệnh nhân suy tim.

Đan sâm - thảo dược quí giúp giãn mạch hoạt huyết, sử dụng hiệu quả trong suy tim.
• Tác dụng của L- carnitine với bệnh tim mạch.

Các thuốc ức chế men chuyển phổ biến:

Hoạt chất Biệt dược
captopril Capoten
enalapil Vasotec
lisinopril Zestril/Prinivil
benazepril Lotensin
quinapril Accupril
fosinopril Monopril
ramipril Altace
enalapril và hydrochlorothiazide Vaseretic                               

Thuốc ức chế thụ thể Angiotensin II
Các thuốc này thường được sử dụng trong trường hợp bệnh nhân không thể dùng được các thuốc ức chế men chuyển (do tác dụng phụ).
Nhóm thuốc ức chế men chuyển (ACE) và ức chế thụ thể angiotensin (ARB) có thể gây giữ kali, nguy cơ tăng kali máu. Điều này rất đáng lưu tâm với các bệnh nhân suy tim kèm bệnh thận, hoặc ở những bệnh nhân đang dùng thuốc lợi tiểu giữ kali như triamterene hoặc spironolactone.
Nhóm thuốc này có tác dụng ngăn chặn tác động của Angiotensin II ở cấp độ tế bào. Một số thuốc ức chế men chuyển hay gặp như:

Hoạt chất Biệt dược
candesartan Atacand
irbesartan Avapro
olmesartan Benicar
losartan Cozaar
valsartan Diovan
telmisartan Micardis
eprosartan Teveten      

Thuốc chẹn kênh calci (CCB)
Là các thuốc giãn động mạch không được sử dụng để điều trị suy tim vì các thử nghiệm lâm sàng đã chứng minh chúng không có tác dụng cụ thể. Tuy nhiên, các thuốc chẹn kênh calci rất hữu ích cho việc hạ huyết áp. Nếu nguyên nhân của suy tim là huyết áp cao và bệnh nhân không đáp ứng với các thuốc ức chế men chuyển (ACE) và ức chế thụ thể angiotensin (ARB), sử dụng CCB chính là giải pháp thay thế.
Một số thuốc chẹn calci:

Hoạt chất Biệt dược
diltiazem Cardizem
verapamil Calan, Isoptin
nifedipine Procardia, Adalat
amlodipine         
Norvasc

Nhóm thuốc nitrat
Là các thuốc giãn tĩnh mạch bao gồm isosorbide mononitrate (Imdur) và isosorbide dinitrate (Isordil). Chúng thường được sử dụng kết hợp với một thuốc giãn động mạch, chẳng hạn như hydralazine. Nitroglycerin là một nitrat được dùng để điều trị đau ngực cấp tính, hoặc đau thắt ngực.
Hydralazine (Apresoline)
Là thuốc giãn cơ trơn động mạch có thể được sử dụng để điều trị suy tim sung huyết. Thử nghiệm lâm sàng cho thấy hydralazine kết hợp với nitrat đặc biệt hiệu quả trong bệnh suy tim ở người Mỹ gốc Phi, khi được sử dụng cùng với thuốc ức chế ACE hoặc ARB.
Thuốc chẹn beta:
Những thuốc này làm chậm nhịp tim, hạ huyết áp, và có tác dụng trực tiếp trên cơ tim để giảm bớt khối lượng công việc của tim. Cụ thể, các thuốc chẹn beta, như carvedilol (Coreg) và metoprolol (Toprol XL-thuốc giải phóng kéo dài) đã được chứng minh là làm giảm triệu chứng, giảm tỷ lệ nhập viện và tử vong do suy tim.

Kinh nghiệm trị suy tim
Thuốc làm tăng co cơ tim (Inotropes):
IV inotropes là các chất kích thích làm tăng khả năng bơm máu của tim. Chúng được sử dụng để hỗ trợ tạm thời khi tâm thất trái suy yếu và không đáp ứng với các thuốc điều trị suy tim khác. Một số Inotropes thường được sử dụng như dobutamine (Dobutex) và milrinone (Primacor). Phenylephrine (Neo-Synephrine) có thể được sử dụng khi bệnh nhân bị hạ huyết áp nghiêm trọng.
Một số lời khuyên cho bệnh nhân đang điều trị suy tim bằng thuốc đó là:
- Thường xuyên theo dõi cân nặng, ghi chép đầy đủ vào một cuốn sổ và mang nó đến bác sĩ mỗi lần tái khám.
- Số lượng thuốc sử dụng càng nhiều, khả năng tương tác thuốc càng tăng. Các loại thuốc điều trị bệnh lý đi kèm có thể ảnh hưởng đến những loại thuốc đang dùng cho suy tim. Vì thế, người bệnh nên luôn mang theo danh sách các thuốc hiện tại đang dùng mỗi khi họ đi khám bác sỹ. Lưu ý rằng rất nhiều trong số các loại thuốc này ở dạng viên kết hợp nhiều thành phần dưới tên biệt dược khác nhau.

Người bệnh suy tim nên mang theo danh sách thuốc đang sử dụng khi đi khám

Người bệnh suy tim nên mang theo danh sách thuốc đang sử dụng khi đi khám

- Bệnh nhân nên hiểu rõ cách dùng các thuốc mà bác sĩ kê cho họ (thời gian, liều lượng, cách dùng), nếu chưa hiểu rõ nên gặp bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được giải thích chi tiết.
- Tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ về chế độ ăn uống, tập thể dục, và các thay đổi lối sống khác.
- Hiểu biết về các tác dụng phụ của thuốc.
- Có những trao đổi cần thiết giữa bác sỹ và gia đình bệnh nhân để biết cách xử lý kịp thời các tình huống khi tình trạng suy tim của bệnh nhân có tiến triển xấu.

DS Quỳnh Liên
Nguồn: http://www.emedicinehealth.com

Xem thêm phần 2: Điều trị suy tim bằng can thiệp và phẫu thuật


Thông tin cho bạn: Giải pháp hỗ trợ điều trị và phòng ngừa suy tim: giúp làm giảm các triệu chứng ho, phù, khó thở, xanh xao, hồi hộp; cải thiện tuần hoàn mạch vành, giảm đau thắt ngực, giảm mỡ máu và huyết áp. Giúp cải thiện chất lượng sống và giảm tần suất nhập viện cho người bệnh suy tim.

TPCN Ích Tâm Khang - Tăng cường sức khỏe trái tim

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

Chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên!