Nong mạch vành trong điều trị tắc hẹp mạch vành tim


Kỹ thuật nong mạch vành được thực hiện thành công lần đầu tiên vào năm 1977 bởi bác sĩ người Đức Andreas Gruntzig, mở ra kỷ nguyên mới trong điều trị bệnh mạch vành. Sau 40 năm, phương pháp này vẫn đang tiếp tục được phát triển với sự tiến bộ không ngừng về kỹ thuật, giúp cứu sống hàng triệu người bệnh mạch vành trên toàn thế giới.

Nong mạch vành là gì?

Nong mạch vành, còn gọi là phương pháp can thiệp mạch vành qua da (PCI), là một thủ thuật dùng để nới rộng lòng động mạch vành bị tắc hẹp, thường là do mảng xơ vữa. Thủ thuật nong động mạch liên quan đến việc tạm thời chèn và thổi một quả bóng nhỏ, nơi động mạch bị tắc để giúp mở rộng động mạch. Hiện nay, phương pháp nong mạch thường được kết hợp với quá trình tạo hình động mạch bằng một ống lưới ngắn bằng kim loại (stent), giúp giữ cho dòng máu lưu thông qua đây tốt hơn.

Có ba loại stent thường được sử dụng là: stent thường, stent phủ thuốc và stent tự tiêu.

  • - Stent thường là loại stent bằng ống lưới thép trần, chi phí rẻ nhưng dễ gây tổn thương lòng mạch và nguy cơ huyết khối, tái hẹp sau đặt stent cao
  • - Stent phủ thuốc là loại stent đã được tráng một lớp thuốc đặc biệt. Sau khi đặt stent, lớp thuốc này sẽ được giải phóng từ từ vào lòng mạch, có tác dụng ngăn ngừa sự hình thành của các mô sẹo. Qua đó giúp cho lòng mạch luôn trơn nhẵn và không bị hẹp trở lại, làm giảm đáng kể tỉ lệ tái hẹp sau can thiệt động mạch vành. Tỉ lệ mạch vành bị tái hẹp trở lại sau khi dùng stent phủ thuốc thấp hơn đáng kể so với đặt stent thường.
  • - Stent tự tiêu được làm từ một khung polymer đặc biệt, có khả năng tự phân hủy và hòa tan hoàn toàn trong cơ thể sau 3 - 5 năm, ít gây tổn thương và biến dạng lòng mạch, giảm thiểu tối đa nguy cơ tái hẹp sau đặt stent. 

Phương pháp nong mạch vành được áp dụng khi nào?

Giống như mọi cơ quan khác trong cơ thể, tim cũng cần được cung cấp đủ máu giàu oxy cho những hoạt động liên tục của mình. Các động mạch cung cấp máu cho tim được gọi là động mạch vành, nằm trên bề mặt của tim. Khi có sự xuất hiện của các mảng xơ vữa trong lòng động mạch vành, sẽ làm cản trở dòng máu tới nuôi tim, khiến các tế bào tim hoạt động trong tình trạng thiếu oxy, gây ra các cơn đau thắt ngực.

Những cơn đau thắt ngực có thể được điều trị bằng thuốc hoặc tự hết khi người bệnh nghỉ ngơi trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu thuốc không có tác dụng hoặc có hiệu quả thấp, thì khi đó, nong mạch vành sẽ được lựa chọn để điều trị để giảm đau thắt ngực và ngăn ngừa nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Cục máu đông gây tắc hẹp động mạch vành tim

Phương pháp nong mạch và đặt stent giúp mở rộng đoạn mạch vành vị tắc hẹp

Lợi ích của nong mạch vành

Trong hầu hết các trường hợp, ngay sau khi thực hiện nong mạch vành, lưu lượng máu về tim sẽ được cải thiện, các cơn đau thắt ngực giảm bớt và người bệnh sẽ cảm thấy nhẹ nhõm hơn nhiều so với trước khi điều trị. Với những người có cơn đau thắt ngực không ổn định, phương pháp nong mạch vành sẽ giúp giảm rủi ro bị nhồi máu cơ tim. Nếu người bệnh đã từng bị nhồi máu cơ tim, nong mạch vành sẽ giúp tăng tỷ lệ sống, giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim tái phát.

Nong mạch vành được thực hiện như thế nào?

Đầu tiên, người bệnh sẽ được gây tê cục bộ tại vị trí động mạch được chọn để luồn ống thông vào, thường là động mạch bẹn hoặc cánh tay.

Ống thông tim là một ống mỏng và dẻo được luồn vào động mạch được chọn. Theo những động mạch này, ống thông được dẫn đến mạch vành tim. Đến vị trí bị tắc, đầu ống thông tim có một bóng nong mạch được bơm căng lên giúp mở rộng lòng mạch. Sau đó, một stent kim loại được đặt cố định vào vị trí tắc nghẽn, xì hơi bóng nong mạch và rút ra ngoài. Quá trình nong mạch kéo dài trong khoảng 30 phút đến 2 giờ. Sau thực hiện nong mạch, người bệnh có thể cảm thấy dễ chịu ngay, không còn đau thắt ngực và thường được về nhà trong ngày.

Trong trường hợp nong mạch được thực hiện để điều trị nhồi máu cơ tim, người bệnh sẽ phải ở lại bệnh viện một vài ngày để được theo dõi thêm, phòng biến chứng.

Chi phí nong mạch vành

Tổng chi phí có thể khác nhau tùy thuộc vào từng bệnh viện, mức bảo hiểm hay các phương pháp chăm sóc, điều trị trước và sau khi can thiệp. Thông thường, chi phí cho 1 lần tiến hành nong mạch và đặt stent như sau:

  • - Chụp mạch vành (có cản quang): từ 6 - 10 triệu/lần.
  • - Nong mạch và đặt stent: 70 – 80 triệu/lần.

Bảo hiểm có thể thanh toán từ 40 - 80%.

Nong mạch vành có nguy hiểm không?

Mặc dù là một thủ thuật tương đối an toàn, nhưng cũng giống như tất cả các phương pháp can thiệp hay phẫu thuật khác, nong mạch vành cũng có khả năng gây biến chứng. Tuy nhiên, nguy cơ biến chứng thấp và thường ít nghiêm trọng, gồm có:

  • - Chảy máu và bầm tím dưới da tại vị trí ống thông tim luồn vào (tỷ lệ khoảng 5%).
  • - Tổn thương phần động mạch ống thông đi qua (tỷ lệ nhỏ hơn 1%)
  • - Dị ứng với những dụng cụ phẫu thuật (tỷ lệ nhỏ hơn 1%)
  • - Tổn thương động mạch vành (tỷ lệ nhỏ hơn 1/350 trường hợp)
  • - Mất máu quá nhiều, phải truyền máu (tỷ lệ nhỏ hơn 1%)
  • - Nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc tử vong (tỷ lệ nhỏ hơn 1%)

Biến chứng sau khi nong mạch và đặt stent

Hai biến chứng chính thường gặp nhất sau khi nong mạch và đặt stent là: Tái hẹp stent và tắc lại stent do huyết khối.

  • - Tái hẹp stent: Quá trình đặt stent có thể làm tổn thương tới các thành mạch máu, đặc biệt là lớp nội mạc (lớp lót trong cùng của động mạch vành). Khi đó, các mô sẹo có thể được hình thành trong khu vực đặt stent, dẫn đến tái hẹp stent trong vòng vài tháng. Nếu tái hẹp tiến triển, sẽ cần làm can thiệp đặt stent mới. Trong một số trường hợp, có thể phải tiến hành phẫu thuật bắc cầu động mạch vành để giải quyết vấn đề.
  • - Tắc lại stent do huyết khối: Do sự hình thành cục máu đông tại vị trí đặt stent, gây tắc hẹp đột ngột hoặc thậm chí là tắc nghẽn hoàn toàn mạch máu.

Để ngăn ngừa hai biến chứng này, người bệnh sau khi đặt stent cần phải uống thuốc đều đặn và liên tục, thường dùng là thuốc chống đông máu như As pirin hoặc Clo pidogrel, và thuốc hạ mỡ máu nhóm statin. Sau khi đặt stent mạch vành, người bệnh được khuyến cáo nên uống Clo pidogrel tối thiểu 12 tháng, và uống As pirin suốt đời (nếu không có chống chỉ định).

Tái tắc hẹp stent do huyết khối – biến chứng thường gặp nhất sau nong mạch

Tái tắc hẹp stent do huyết khối – biến chứng thường gặp nhất sau nong mạch

Những lưu ý để phục hồi sau khi nong mạch vành

Sau khi xuất viện, người bệnh cần trao đổi kỹ với bác sĩ về các loại thuốc được kê trong đơn, hỏi về các phương pháp thể dục, chế độ ăn uống khỏe mạnh cho trái tim, cách chăm sóc vết thương, cách vệ sinh cá nhân sau phẫu thuật và thực hiện theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.

Vị trí can thiệp để luồn ống thông có thể bị nhiễm trùng vì vậy cần được theo dõi và giữ vệ sinh sạch sẽ hàng ngày. Người bệnh vẫn có thể bị đau ngực sau can thiệp nhưng sẽ chấm dứt trong vòng vài ngày, có thể dùng paracetamol để giảm đau nếu cần thiết.

  • - Không nên lái xe hoặc điều khiến phương tiện giao thông trong ít nhất 1 tuần để tránh tai nạn hoặc va chạm đến vết mổ.
  • - Người bệnh có thể trở lại làm việc sau một tuần, nhưng nên tránh các công việc nặng nhọc, phải dùng sức lực.
  • - Các hoạt động tình dục có thể bắt đầu lại khi cảm thấy sức khỏe đã được hồi phục tốt.

Phòng ngừa tái hẹp mạch vành sau khi nong mạch

Sau khi nong mạch, người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh để ngăn ngừa tái tắc hẹp mạch vành:

  • - Giảm cân ngay nếu người bệnh đang thừa cân, béo phì
  • - Ngưng hút thuốc lá
  • - Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế ăn các loại thực phẩm giàu chất béo, tinh bột đường và muối ăn, tăng cường rau xanh, hoa quả tươi.
  • - Thường xuyên luyện tập thể dục thể thao

Nong mạch vành có thể giúp cải thiện ngay lập tức lưu lượng máu về nuôi dưỡng cơ tim. Tuy nhiên, phương pháp này không thể điều trị được căn nguyên của bệnh mạch vành, vì vậy người bệnh vẫn có nguy cơ cao tái hẹp mạch vành trong tương lai. Rủi ro này có thể ngăn chặn được bằng cách thay đổi lối sống, tuân thủ thuốc điều trị, kết hợp sử dụng thêm một số giải pháp hỗ trợ từ thảo dược giúp cải thiện lưu lượng tuần hoàn, ngăn ngừa huyết khối và tăng cường chức năng tim.

Một nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Khoa học đời sống toàn cầu cho thấy, việc sử dụng kết hợp các các thảo dược truyền thống như Đan sâm, Vàng đằng trong Tpcn Ích Tâm Khang, có tác dụng giãn mạch, tiêu huyết khối, ngăn ngừa mảng xơ vữa, nhờ đó giúp cải thiện tuần hoàn mạch vành và tăng cường máu tới nuôi tim. Đây là một giải pháp hiệu quả cho người bệnh mạch vành giúp giảm đau thắt ngực và ngăn ngừa tái tắc hẹp mạch vành sau đặt stent, như chia sẻ của nhiều người bệnh dưới đây: 

 

Chia sẻ của kinh nghiệm điều trị bệnh mạch vành hiệu quả của cô Loan, Đào Tấn, Hà Nội   

 

Chia sẻ của ông Luận, 82 tuổi về bí quyết sống khỏe và trì hoãn đặt stent khi 2 nhánh động mạch vành hẹp nặng 90% và 80%.

Bạn cũng có thể lắng nghe chia sẻ của nhiều người bệnh mạch vành đã sử dụng Tpcn Ích Tâm Khang có hiệu quả tốt TẠI ĐÂY

DS. Lê Hương

Tham khảo:

http://www.nhs.uk/Conditions/Coronary-angioplasty/Pages/Introduction.aspx
http://www.nhs.uk/Conditions/Coronary-angioplasty/Pages/Risks.aspx
http://www.nhs.uk/Conditions/Coronary-angioplasty/Pages/Recovery.aspx

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

Chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên!