Chăm sóc sau đặt stent động mạch vành


(27/05/2017 - 02:11)

Đặt stent mạch vành là phương pháp điều trị không cần phẫu thuật để mở động mạch bị hẹp, khôi phục lưu lượng máu đến tim. Người bệnh có thể xuất viện vào ngày hôm sau nhưng cần được chăm sóc và nghỉ ngơi hợp lý.

Đặt stent là bước thứ 2 trong can thiệp mạch vành qua da. Ban đầu, một ống thông có gắn bóng ở đầu được đưa vào động mạch vành. Khi đến vị trí tắc hẹp, quả bóng được bơm căng để mở lòng mạch, sau đó stent được đặt cố định luôn tại đó để ngăn ngừa tái hẹp. Cuối cùng, bóng được làm xẹp và đưa ra ngoài cơ thể cùng với ống thông.

Can thiệp mạch vành qua da là một thủ thuật không quá phức tạp nhưng cũng có thể gây biến chứng nếu không được chăm sóc đúng cách sau khi xuất viện. Dưới đây là những điều cần lưu ý trong tuần đầu sau khi đặt stent:

Chăm sóc vết thương nơi đưa ống thông vào cơ thể

Để đến được vị trí nhánh động mạch vành bị tắc hẹp, ống thông được luồn qua động mạch đùi ở vùng háng hoặc động mạch quay ở cánh tay. Vì vậy, tại vị trí đưa ống thông vào cơ thể sẽ để lại một vết thương, bác sỹ sẽ băng bó cho vết thương này, còn khi về nhà, bạn cần:

- Bỏ băng gạc cho vết thương vào buổi sáng hôm sau. Đơn giản nhất là làm ẩm nó rồi lấy ra.

- Sau khi lấy băng ra, bạn dùng băng dán cá nhân để che phủ vết thương. Thông thường, vết thương sẽ có màu đen và xanh trong vài ngày đầu, có thể sưng, hơi hồng và xuất hiện cục u nhỏ.

- Rửa vết thương ít nhất 1 lần/ngày bằng xà phòng và nước. Dùng tay hoặc khăn mềm lau nhẹ nhàng, không chà xát vết thương.

- Cố gắng giữ vết thương khô ráo, trừ khi tắm.

- Không bôi kem, thuốc mỡ hay bất kỳ thứ gì lên vết thương.

- Mặc quần áo rộng rãi.

- Không ngâm mình trong bồn tắm, đi bơi trong một tuần sau phẫu thuật.

Đặt stent qua động mạch đùi – lưu ý gì?

 Đặt stent qua động mạch đùi

Đặt stent mạch vành qua động mạch đùi

- Tránh nâng, đẩy và kéo vật nặng (trên 4,5kg) trong 5 đến 7 ngày đầu tiên sau thủ thuật.

- Không tham gia các hoạt động nặng trong 5 ngày sau phẫu thuật, bao gồm hầu hết các môn thể thao như chạy bộ, chơi golf, chơi tennis và bowling.

- Có thể leo cầu thang khi cần thiết, nhưng cần đi chậm hơn so với bình thường.

- Trong vòng 1 tuần sau thủ thuật, tăng dần mức độ hoat động cho đến khi có thể hoạt động bình thường.

- Tránh căng cơ đùi trong khi đại tiện trong 3 – 4 ngày sau thủ thuật để phòng ngừa chảy máu ở vị trí luồn ống thông.

Đặt stent qua động mạch quay – lưu ý gì?

 Đặt stent mạch vành qua động mạch quay

Đặt stent mạch vành qua động mạch quay

- Không sử dụng cổ tay có vết thương để nâng vật trên 1kg trong ngày đầu tiên.

- Không tham gia các hoạt động gắng sức trong 2 ngày sau thủ thuật, bao gồm hầu hết các môn thể thao như chạy bộ, chơi golf, chơi tennis và bowling.

- Không sử dụng máy cắt cỏ, xe máy, cưa máy và đi xe địa hình trong 48h.

- Nâng dần mức độ hoat động cho đến khi có thể hoạt động bình thường trong vòng 2 ngày sau thủ thuật.

Người đặt stent khi nào có thể hoạt động bình thường?

Bác sỹ sẽ cho bạn biết khi nào có thể hoạt động bình thường. Một vài ngày sau xuất viện, bạn nên nghỉ ngơi vì có thể vẫn còn mệt mỏi và yếu. Nếu muốn, bạn có thể đi bộ trong nhà.

Hầu hết mọi người có thể trở lại làm việc trong 1 – 2 tuần sau khi đặt stent. Nếu bạn đã từng bị nhồi máu cơ tim, thời gian hồi phục sẽ dài hơn. Hãy hỏi bác sỹ khi nào an toàn để tiếp tục hoạt động tình dục, chơi thể thao và lái xe.

Lưu ý khi dùng thuốc điều trị sau đặt stent

Đặt stent mạch vành chỉ giúp mở rộng lòng mạch chứ không thể chữa khỏi bệnh mạch vành, bạn vẫn phải tiếp tục dùng thuốc để phòng ngừa tái phát và các biến chứng nghiêm trọng:

- Hãy hỏi bác sỹ xem bạn có nên tiếp tục dùng các loại thuốc trước khi đặt stent bạn đã dùng hay không.

- Tất cả những người đã can thiệp mạch vành qua da đều phải dùng thuốc kháng tiểu cầu để ngăn ngừa hình thành cục máu đông. Không tự ý ngừng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sỹ.

- Nếu bạn có thêm bệnh đái tháo đường, nên yêu cầu bác sỹ điều chỉnh thuốc trong 1 – 2 ngày sau đặt stent. Hãy hỏi thật kỹ về việc dùng thuốc đái tháo đường sau khi phẫu thuật.

- Tùy thuộc vào thành công sau khi đặt stent, bác sỹ có thể kê toa thuốc mới. Bạn nên dùng thuốc đúng theo chỉ định của bác sỹ.

Những lưu ý khác sau khi đặt stent mạch vành

 Sau đặt stent mạch vành, nên uống 9 – 10 ly nước mỗi ngày

Sau đặt stent mạch vành, nên uống 9 – 10 ly nước mỗi ngày

Bạn nên uống 8 – 10 ly nước mỗi ngày. Một lối sống lành mạnh cho tim rất quan trọng, bạn nên thay đổi chế độ ăn, bỏ thuốc lá, tập thể dục đều đặn và đi khám sức khỏe định kỳ.

Để giúp tim và cơ thể thích nghi tốt hơn với sự có mặt của stent trong mạch vành, bạn nên tham gia chương trình phục hồi chức năng tim.

Người bệnh sau đặt stent khi nào thì gọi bác sỹ?

Gọi cấp cứu ngay nếu có bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

- Đau ngực hoặc khó chịu ở ngực (giống đau thắt ngực) kéo dài 5 phút và không bớt sau khi nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc nitroglycerin. Cơn đau có thể biến mất rồi quay trở lại. Nếu bạn bị đau thắt ngực ổn định mà vẫn thấy đau sau 5 phút kể từ khi dùng nitroglycerin, bạn hãy dùng tiếp một viên khác và chờ 5 phút. Nếu đến 3 viên mà vẫn đau, hãy gọi cấp cứu ngay.

- Chảy máu chỗ luồn ống thông không ngừng sau 20 phút.

- Tim đập nhanh hơn 120 nhịp mỗi phút, thở hổn hển.

- Nhịp tim bất thường

- Khó thở, không giảm sau khi nghỉ ngơi

- Tệ đột ngột hoặc cảm thấy yếu ở tay hoặc chân đã luồn ống thông.

- Ngất xỉu

- Đau hoặc khó chịu ở cánh tay, vai trái, lưng, cổ, hàm, dạ dày.

- Toát mồ hôi lạnh

- Lúc nào cũng thấy no (có thể bị nhầm lẫn với khó tiêu hoặc ợ nóng), cảm giác như đang nghẹt thở.

- Buồn nôn hoặc nôn mửa

- Choáng váng, chóng mặt, yếu và lo lắng.

Đó là các triệu chứng nghiêm trọng nhưng ít khi xảy ra. Sau can thiệp mạch vành qua da, bạn cũng có thể gặp phải các triệu chứng khác cần đi khám như:

- Chảy dịch giống như mủ, có màu đỏ hoặc ấm bất thường tại vị trí luồn ống thông.

- Cảm giác lạnh, tê, ngứa ran hoặc sưng quá mức ở vết thương.

- Có một khối u to (cỡ quả bóng golf) ở bẹn hoặc khối u nhỏ ở cổ tay.

- Đau đớn nghiêm trọng hoặc sưng chỗ luồn ống thông

- Các dấu hiệu nhiễm trùng: Đỏ, ấm, rỉ nước tại vết thương hoặc bị sốt.

- Khó chịu ở ngực, khó thở, chóng mặt hoặc rối loạn nhịp tim, kéo dài trên 20 phút.

Đặt stent mạch vành là một trong những phương pháp điều trị bệnh mạch vành được sử dụng phổ biến nhất trong thời điểm hiện tại, vậy nhưng không phải ai cũng biết cách chăm sóc sau khi đặt stent, giúp hồi phục nhanh chóng và ngăn ngừa tái tắc hẹp động mạch vành.

DS Xuân Thủy

 Tham khảo:

https://my.clevelandclinic.org/departments/heart/patient-education/recovery-care/interventional-procedures/after-your-interventional-procedure#overview-tab

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

Chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên!